Czym jest test psychologiczny i jak go stosować? Skąd mieć pewność, że oferowane na rynku testy są obiektywne, rzetelne i trafne? Na te pytania trudno sobie odpowiedzieć bez sięgania do wiedzy fachowej: możemy jedynie przypuszczać, że właśnie z takimi mamy do czynienia.

Definicja testów

Czym jest test psychologiczny i jak go stosować? Skąd mieć pewność, że oferowane na rynku testy są obiektywne, rzetelne i trafne? Na te pytania trudno sobie odpowiedzieć bez sięgania do wiedzy fachowej: możemy jedynie przypuszczać, że właśnie z takimi mamy do czynienia.

Warto więc sięgnąć do pojęć i teorii związanych z testami, aby upewnić się czy nasze odczucia są uzasadnione. Zanim pojawią się konkretne definicje, należy zwrócić uwagę na znaczenie i przydatność testów psychologicznych.

Testy, które zostały skonstruowane w sposób poprawny, a ich wyniki równie poprawnie zinterpretowane, w istotny sposób podnoszą precyzję badań psychologicznych. Jednak nie wszystko, co posiada na pierwszy rzut oka wygląd testu psychologicznego, takim testem jest w rzeczywistości. Poniżej przedstawiono definicje, które w sposób bardzo dokładny opisują profesjonalnie skonstruowany test. Jednak warto zauważyć, iż autor każdej z nich nieco inaczej przedstawia swój punkt widzenia.

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne sformułowało to pojęcie w następujący sposób: „Test psychologiczny jest specyficzną procedurą diagnozowania. Może on być [b]zbiorem zadań lub pytań, które – w standardowych warunkach – mają wywoływać określone rodzaje zachowań i dostarczać wyników o pożądanych właściwościach psychometrycznych, tj. posiadających wysoką rzetelność i wysoką trafność.”

Definicja autorstwa Elżbiety Hornowskiej mówi, że „Test psychologiczny jest to narzędzie pozwalające na uzyskanie reprezentatywnej próbki zachowań, o których można przyjąć, że są one wskaźnikami interesującej nas cechy psychologicznej. Jest to narzędzie obiektywne, wystandaryzowane, trafne, rzetelne i znormalizowane, wyposażone w reguły obliczania wartości mierzonej cechy psychologicznej oraz jasno określające zakres i rodzaj dopuszczalnych zachowań ze strony diagnosty.”
Inna definicja, sformułowana przez Mieczysława Choynowskiego jest następująca: „Testy to zbiory pytań lub sytuacje, służące do badania własności jednostek lub grup ludzkich przez wywołanie u nich określonych obserwowalnych reakcji werbalnych lub niewerbalnych, będących w miarę możności reprezentatywnymi próbkami ich zachowania się.”

Podsumowując można stwierdzić, iż test psychologiczny jest taką sytuacją (procedurą, narzędziem, zbiorem), która umożliwia sformułowanie obiektywnej i trafnej diagnozy jednostki w zakresie, który jest przedmiotem badania.
Należy pamiętać, że wyniki testów nie są jawne i powszechnie dostępne. Możliwość wglądu w nie ma jedynie osoba przeprowadzająca badanie, sam badany oraz ewentualnie psycholog, który ma za zadanie pomóc we właściwiej interpretacji otrzymanych wyników. Ponadto, w badaniu testowym osoba badana uczestniczy dobrowolnie, bez przymusu i ze świadomością celu, jakim jest ocena.

16 czerwca do Gazety Prawnej dołączony zostanie program z testami (na CD) wzorowanymi na profesjonalnych testach wykorzystywanych podczas rekrutacji lub wewnętrznych badań kompetencji w firmach.

Rozwiązanie testów i zapoznanie się z ich wynikami może być ciekawe i inspirujące zarówno dla osób poszukujących pracy, planujących swoją przyszłą karierę lub pracowników zastanawiających się nad sposobami rozwoju lub zmianami. Użytkownicy mają do dyspozycji test, którego wyniki wskazują do jakich zawodów lub zadań mają predyspozycje. Kolejne testy badają zdolności intelektualne: werbalne, symboliczne i przestrzenne. Można zbadać również swoje kompetencje zawodowe pod kątem umiejętności: podejmowania decyzji, zdolności do przywództwa w zespole, komunikacji, orientacji na klienta, otwartości, sumienności i sprawności organizacyjnej.