Rynek pracy w Skandynawii 2022
Bardzo wysokie zarobki, ciekawe możliwości rozwoju zawodowego, wysoka kultura pracy i atrakcyjne systemy wsparcia dla pracowników - to wszystko sprawiło, że Skandynawia stała się jednym z najbardziej atrakcyjnych kierunków dla emigrantów. Jesteś zainteresowany wyjazdem? Sprawdź, jakie warunki pracy i perspektywy zawodowe zapewniają Norwegia, Dania, Szwecja i Finlandia.
Rynek pracy w Skandynawii 2022
Bardzo wysokie zarobki, ciekawe możliwości rozwoju zawodowego, wysoka kultura pracy i atrakcyjne systemy wsparcia dla pracowników - to wszystko sprawiło, że Skandynawia stała się jednym z najbardziej atrakcyjnych kierunków dla emigrantów. Jesteś zainteresowany wyjazdem? Sprawdź, jakie warunki pracy i perspektywy zawodowe zapewniają Norwegia, Dania, Szwecja i Finlandia.
Praca w krajach skandynawskich
Polacy coraz częściej decydują się na wyjazdy zawodowe na północ Europy. Kraje skandynawskie słyną ze swojej otwartości, chętnie zatrudniając zarówno wysoko wykwalifikowanych pracowników, jak i osoby, które dopiero zaczynają swoją przygodę na rynku pracy. Z definicji do grona krajów skandynawskich zaliczamy Danię, Szwecję i Norwegię, jednak ze względu na podobieństwo klimatu, sytuacji gospodarczej i kultury, często obok nich wymienia się także Finlandię.
Najczęstszym kryterium wyboru emigracji do wcześniej wspomnianych krajów są kwestie ekonomiczne - płaca oferowana przez skandynawskich przedsiębiorców jest o wiele atrakcyjniejsza niż w Polsce. Wśród powodów wyjazdu do Skandynawii wymienia się także atrakcyjną pomoc socjalną, dobrą jakość życia i możliwość łatwego pogodzenia życia zawodowego z prywatnym, zachowując tzw. work-life balance.
Do zatrudnienia w Skandynawii przekonuje także duży wybór ofert pracy skierowanych do specjalistów i kandydatów bez doświadczenia. Aktualnie duże braki kadrowe odnotowuje branża medyczna i opiekuńcza, z czego chętnie korzystają polscy lekarze, pielęgniarki czy opiekunki osób starszych. Jednak najczęściej poszukiwani są fachowcy: spawacze, kierowcy, elektrycy, hydraulicy oraz osoby związane z szeroko pojętą budowlanką. Na zatrudnienie mogą liczyć także osoby, które chcą podjąć pracę na produkcji. Nie brakuje bowiem ofert pracy na stanowiska niewymagające specjalistycznych kwalifikacji - magazynierów, pakowaczy, order-pickerów. To bardzo dobra opcja dla wszystkich, których interesuje tymczasowy wyjazd.
Warto tutaj wspomnieć, że Polacy mogą podejmować prace sezonowe i krótkoterminowe na terenie Skandynawii bez żadnych dodatkowych zezwoleń przez okres maksymalnie trzech miesięcy - wystarczy jedynie mieć pod ręką dowód osobisty lub paszport. Jeśli decydujemy się na zatrudnienie powyżej 3 miesięcy, należy pamiętać o tym, że trzeba sformalizować swój pobyt, wyrabiając odpowiednie numery identyfikacyjne na podobieństwo polskiego PESEL-u.
Sprawdź oferty pracy:
Rynek pracy w krajach Skandynawskich w 2022 roku
Kraje skandynawskie nalezą do absolutnej czołówki, jeśli weźmiemy pod uwagę rankingi poświęcone jakości życia. Dobra sytuacja na rynku pracy wynika z kilku łączących ich cech.
- Duży odsetek pracowników zrzeszonych w związkach zawodowych
Według danych OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) z 2019 roku sześć krajów może pochwalić się wynikiem, gdzie ponad połowa pracowników należy do związków zawodowych - wśród nich znajdują się wszystkie kraje skandynawskie. Tym samym, zatrudnieni mogą m.in. negocjować lepsze warunki pracy i płacy, a także zyskać pomoc w przypadku niesprawiedliwego traktowania czy dyskryminacji.
- Przynależność do układów zbiorowych pracy
Układem zbiorowym pracy nazywamy porozumienia zawarte między pracownikiem a pracodawcą lub organizacją związkową mającą na celu określenie warunków współpracy. Tak jak w przypadku związków zawodowych, państwa skandynawskie zajmują czołowe miejsca w rankingu OECD. W Szwecji wynosi 90% (4 miejsce na 38 krajów członkowskich), Finlandii - 89,3% (6 miejsce), Danii - 84% (7 miejsce), a Norwegii - 67% (12 miejsce). Baza danych obejmuje wskaźniki z 2016 roku i z lat wcześniejszych, jednak nie starsze niż z 2012 roku.
- Kompleksowa pomoc państwa
Kolejną cechą, łączącą Norwegię, Danię, Szwecję i Finlandię, są aktywne działania prowadzone przez państwo, mające na celu zwiększenie zatrudnienia oraz przeciwdziałanie skutkom bezrobocia. Skandynawskie rządy bardzo mocno angażują się w tym obszarze, m.in. przyznając liczne dotacje, organizując szkolenia i tworząc nowe miejsca pracy.
Omawiając temat rynku pracy w krajach skandynawskich, należy poruszyć także kwestię bezrobocia - i tutaj z łatwością dostrzeżemy różnicę między wyżej wymienionymi państwami. Poniższe dane dot. stóp bezrobocia pochodzą z maja 2022.
W Danii poziom bezrobocia jest najniższy i wynosi zaledwie 2,4%. Sukcesywnie maleje od 2021 - wtedy wynosił 4%. Bardzo podobnie sytuacja wygląda w Norwegii. Tam bezrobocie kształtuje się na niskim poziomie 3,3%, malejąc z 5% od czasu lata 2021. Nieco inaczej sytuacja przedstawia się w kolejnych krajach. Finlandia cechuje się wyższym bezrobociem na poziomie 6,9%, choć i tak widać w tej kwestii poprawę, ponieważ w maju 2021 wynosił aż 9,6%. Z kolei w Szwecji stopa bezrobocia jest najwyższa i wynosi 8,2%. Jednak w porównaniu do sytuacji sprzed 12 miesięcy zmniejszyła się - kształtowała się wtedy na poziomie 10%. Z pewnością wpływ na taki stan rzeczy miały czynniki związane m.in. z pandemią koronawirusa, rozwojem poszczególnych branż i tym samym, zwiększonym zapotrzebowaniem w niektórych sektorach.
Warunki zatrudnienia w Skandynawii
Warunki zatrudnienia w poszczególnych krajach skandynawskich są mocno do siebie zbliżone, jednak pod pewnymi względami różnią się od tych, do których przyzwyczaił nas polski rynek pracy. Poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych różnic, z jakimi mogą spotkać się emigranci podejmujący pracę na terenie Danii, Szwecji, Norwegii czy Finlandii.
W Danii pracuje się 37 godzin tygodniowo z zachowaniem co najmniej 11 godzin wypoczynku w ciągu dnia. Pracownikom przysługuje 25 dni urlopowych. Mogą skorzystać z wynagrodzenia lub świadczenia urlopowego w wysokości 12,5% wynagrodzenia w roku rozliczeniowym. Z każdej pensji są odciągane składki na Feriepenge, a zwrotu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy możemy spodziewać się w czasie rozliczenia podatkowego, które ma miejsce w marcu każdego roku. Ponadto pracownikom pobierającym zwykłą pensję należy się także dodatek urlopowy wynoszący 1% wynagrodzenia rocznego. Co ważne, 3 tygodnie urlopu trzeba wykorzystać w okresie wakacyjnym, trwającym w Danii od 1 maja do 30 września.
W Szwecji pracuje się ok. 40 godzin tygodniowo, jednak wyjątek stanowią rodzice dzieci do 8. roku życia. Mogą oni skorzystać ze skróconego czasu pracy o ¼. Ciekawostką jest fakt, że możemy zawrzeć z pracodawcą ustną umowę o pracę, a wtedy jej warunki otrzymamy na piśmie do miesiąca od podjęcia zatrudnienia. Jeśli chodzi o urlop, w Szwecji przewidziano 25 dni do wykorzystania w ciągu roku. Zgodnie z przepisami wszyscy zatrudnieni mają prawo do świadczeń urlopowych, do których zaliczamy: prawo do wolnego czasu, wynagrodzenie w czasie urlopu i dodatek urlopowy.
Norwegowie także pracują średnio 40 godzin w tygodniu, jednak osoby zatrudnione na zmiany lub w weekendy maksymalnie 38 godzin. Co istotne, każda nadgodzina musi być o 40% wyżej płatna, niż wynosi podstawowa stawka. Mimo że w Norwegii urlop jest bezpłatny, to osobom, które korzystają z dni wolnych, przysługuje świadczenie Feriepenger. Jego wysokość zależy od osiąganych dochodów i wynosi 10,2% wynagrodzenia brutto (12,5% dla osób pow. 60 roku życia) wypracowanego w ciągu poprzedniego roku, które jest odprowadzane na konto z każdym przepracowanym miesiącem. Świadczenie otrzymujemy zamiast pensji należnej w miesiącu, w którym wykorzystujemy urlop.
Tygodniowy czas pracy w Finlandii wynosi między 37 a 40 godzin w zależności od sektora, w którym zatrudniono pracownika. Czas pracy może zostać przedłużony, jednak nie może trwać dłużej niż 9 godzin na dzień i 45 godzin w tygodniu. W przypadku nadgodzin - ich wymiar nie może przekraczać 138 godzin w ciągu 4 miesięcy i 250 godzin przez rok. Pracownikom przysługują 24 dni urlopowe, natomiast po przepracowaniu roku - 30. Główny urlop wakacyjny (24 dni) pracownik musi wykorzystać w okresie od 2 maja do 30 września. Świadczenie jest wypłacane w postaci dodatku wynoszącego 50% miesięcznej pensji i - co istotne - pracodawca wypłaca także normalną pensję.
Najbardziej poszukiwani pracownicy w Skandynawii w 2022
Kraje skandynawskie uchodzą za jedne z najbardziej tolerancyjnych w Europie, jeśli weźmiemy pod uwagę zatrudnienie pracowników z zagranicy. Pracodawcy są przyjaźnie nastawieni do obcokrajowców, szczególnie doceniając doświadczonych kandydatów ze znajomością języka angielskiego.
Mimo iż rynki pracy w Danii, Szwecji, Norwegii i Finlandii prężnie się rozwijają, dzięki czemu przybywa nowych stanowisk, przedsiębiorstwa zmagają się z niedoborem pracowników w wielu branżach. Wpływ na to miała zapewne pandemia koronawirusa, która spowodowała odpływ emigrantów, stąd brak wykwalifikowanych pracowników związanych z budownictwem, energetyką, przetwórstwem rybnym, inżynierią lądową i sektorem IT. Istotny wpływ na sytuację na rynku pracy ma także starzejące się społeczeństwo. Szczególnie widoczne jest to w branży medycznej i opiekuńczej, gdzie występują duże braki kadrowe, a liczba osób potrzebujących takiego wsparcia wzrasta.
Oto zawody, na które obecnie jest największe zapotrzebowanie w krajach skandynawskich:
- elektrycy, spawacze i hydraulicy,
- inżynierowie i technicy,
- kierowcy aut dostawczych, ciężarówek,
- programiści, specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa,
- nauczyciele i przedszkolanki,
- lekarze i pielęgniarki,
- pracownicy hotelarstwa i gastronomii,
- sprzedawcy i kasjerzy,
- pracownicy produkcji, operatorzy maszyn.
Czy praca w Skandynawii bez języka jest możliwa?
Zainteresowanie pracą w Skandynawii bez znajomości języka jest bardzo duże wśród emigrantów. Warto mieć jednak świadomość, że w wielu przypadkach znajomość języka obcego jest wymagana. Skandynawscy pracodawcy często oczekują przynajmniej komunikatywnej znajomości angielskiego, a kompetencje w zakresie języków skandynawskich to ogromny atut, który ułatwia podjęcie zatrudnienia także na wyższych stanowiskach.
Jednak pracę w Skandynawii mogą znaleźć także osoby, które porozumiewają się jedynie po polsku. Tutaj z pomocą przychodzą agencje zatrudnienia, prezentujące swoje ogłoszenia na renomowanych portalach pracy. Duża w tym zasługa polskich pośredników działających na terenie krajów skandynawskich. Osoby, które decydują się na zagraniczny wyjazd, mogą liczyć na kompleksowe wsparcie w zakresie zakwaterowania, wdrożenia do pracy, czy załatwienia formalności związanych z transportem i pobytem na miejscu. Trzeba jednak podkreślić, że oferty pracy tylko z językiem polskim są w mniejszości, a przynajmniej podstawowa znajomość języka obcego otwiera więcej ścieżek kariery zawodowej i zwiększa szansę na atrakcyjniejsze zarobki.
Ile zarabia się w krajach Skandynawskich?
Mimo że kraje skandynawskie należą do najzamożniejszych w Europie, nie obowiązuje tam płaca minimalna. Warto jednak podkreślić, że stawki minimalne są tam ustalone dla niektórych sektorów. Przykładowo w Norwegii pensja minimalna została określona w kilku branżach - budownictwie, przetwórstwie rybnym czy transporcie. Pracownicy nie muszą jednak obawiać się niskich wynagrodzeń. Najniższe oferowane stawki godzinowe rozpoczynają się bowiem już od ok. 40 zł za godzinę.
Na najwyższe pensje mogą liczyć lekarze (m.in. pediatrzy, ginekolodzy, neurolodzy, ortopedzi), przedstawiciele sektora bankowego (maklerzy, ubezpieczyciele, doradcy), dyrektorzy międzynarodowych korporacji czy specjaliści branży IT (developerzy, project managerowie). Ich zarobki znacznie przekraczają średnie krajowe w każdym z państw skandynawskich.
Poniżej przedstawiamy średnie miesięczne wynagrodzenia brutto w najpopularniejszych zawodach czterech państw skandynawskich (dane pochodzą z salaryexpert, wartości zostały uśrednione i uwzględniają kursy walutowe z dnia 14.06.2022). Należy zaznaczyć, że na wysokość ostatecznej stawki składa się kilka czynników: miejsce zatrudnienia, doświadczenie pracownika, jego kompetencje i stopień znajomości angielskiego lub rodzimego języka danego kraju.
|
Zawód |
Średnie wynagrodzenie miesięczne brutto (zł) |
|||
|
Dania |
Norwegia |
Finlandia |
Szwecja |
|
|
Lekarz |
68 000 |
68 000 |
61 000 |
43 900 |
|
Programista IT |
34 400 |
32 100 |
27 000 |
22 300 |
|
Elektryk |
26 100 |
20 400 |
20 600 |
17 700 |
|
Hydraulik |
26 500 |
20 200 |
20 450 |
17 600 |
|
Spawacz |
22 100 |
16 900 |
17 050 |
14 650 |
|
Nauczyciel |
21 700 |
20 200 |
17 000 |
14 300 |
|
Kierowca ciężarówki |
21 800 |
17 250 |
17 500 |
15 900 |
|
Pracownik produkcji |
14 600 |
11 600 |
11 800 |
10 700 |
|
Sprzątaczka |
13 800 |
11 500 |
10 700 |
9 500 |
|
Kasjer |
11 600 |
10 100 |
9 350 |
8 900 |
|
Średnia krajowa |
21 600 |
20 200 |
19 100 |
15 000 |
Skandynawski model pracy kluczem do zadowolenia pracowników?
Zdaje się, że Skandynawowie znaleźli klucz do zapewnienia wysokiej wydajności pracowników, sprawiając jednocześnie, że są usatysfakcjonowani i...szczęśliwi. Wysoka kultura pracy, dbałość o dobrostan pracowników czy zachowanie work-life balance to kilka kluczowych aspektów tzw. skandynawskiego modelu pracy.
Oto kilka cech charakterystycznych dla skandynawskiego modelu pracy:
- zaufanie do pracownika od pierwszego dnia zatrudnienia,
- pomoc w zakresie wdrożenia nowych obowiązków,
- dbanie o przyjazną atmosferę w pracy,
- przyjacielski styl zarządzania,
- płaska hierarchia (każdy z pracowników jest darzony takim samym szacunkiem, niezależnie od zajmowanego stanowiska),
- inwestowanie w rozwój pracowników (szkolenia, kursy),
- zdobywanie awansu głównie dzięki osiągnięciom i kompetencjom,
- promowanie zdrowego stylu życia,
- dobrze rozwinięty employer branding (szukanie i utrzymanie talentów),
- dbanie o work-life balance,
- elastyczne godziny pracy.
Państwa skandynawskie nie tylko dbają o niski poziom bezrobocia, ale także o powstawanie nowych miejsc pracy. Duży nacisk kładzie się na integrację i współpracę pracowników, by rozłożyć napięcie i odpowiedzialność wynikające z nałożonych zadań. Ponadto instytucje dbają także o młodych rodziców, którzy mogą pracować krócej ze względu na małe dzieci. Jak widzimy, skandynawski model pracy, oparty na wzajemnym szacunku i wysokiej kulturze, skutecznie ogranicza występowanie wypalenia zawodowego wśród pracowników.
O wysokim zadowoleniu skandynawskich pracowników świadczą także dane z raportu Global Workforce Happiness Idex - spośród wszystkich państw na świecie, w czołowej dziesiątce znajdziemy aż pięć ze Skandynawii! Pierwsze miejsce niezmiennie od kilku lat należy do Finlandii, druga jest Dania, Szwecja siódma i Norwegia ósma.
Kobiety na skandynawskim rynku pracy
Analizy i statystyki publikowane w ciągu ostatnich lat jasno wskazują, że skandynawski rynek pracy jest jednym z najbardziej przyjaznych dla kobiet w całej Europie. Wiele Europejek ma świadomość, że Skandynawia słynie z niskiego bezrobocia, dobrze płatnych posad i elastyczności zatrudnienia, dlatego chętnie podejmuje zatrudnienie właśnie tam. Według informacji z raportu OECD Employment Outlook z 2017 roku wszystkie kraje skandynawskie znalazły się w czołówce rankingu obejmującego m.in. takie wskaźniki jak równość płac, stopę bezrobocia i procentowy udział kobiet wśród zatrudnionych (Szwecja, Norwegia, Dania - 6 miejsce, Finlandia tuż za nimi).
Na zatrudnienie i aktywność zawodową kobiet na terenie Skandynawii największy wpływ mają niewątpliwie niskie różnice płacowe - na tym tle najlepiej wypada Norwegia, gdzie wynoszą one zaledwie 6%. Innym powodem, dla którego Polki wybierają Skandynawię, jest łatwość pogodzenia życia zawodowego z obowiązkami rodzicielskimi. Nieocenionym wsparciem są rozwiązania instytucjonalne oraz regulacje związane z urlopem macierzyńskim i wychowawczym. Każdy z krajów skandynawskich przywiązuje ogromną uwagę do tego, by każda młoda mama mogła bez obaw wrócić do pracy, pozostawiając dziecko pod opieką w żłobku czy przedszkolu.
Oferty pracy dla kobiet w Skandynawii są mocno zróżnicowane. Problemów z zatrudnieniem nie będą miały panie specjalizujące się w zawodach związanych z branżą medyczną i opiekuńczą. Do pracy potrzebne są lekarki, pielęgniarki, położne, a także opiekunki do dzieci i osób starszych. Na zatrudnienie mogą liczyć kobiety zajmujące posady w międzynarodowych korporacjach - dyrektorki, menadżerki, sekretarki - bardzo dobrze posługujące się językiem angielskim. Praca dla Polek w Skandynawii jest możliwa także na stanowiskach niższego szczebla w handlu czy gastronomii. Zatrudnienie znajdą m.in. kucharki, cukierniczki, kelnerki, barmanki i kasjerki w sklepikach. Nie brakuje także ofert związanych z pracą fizyczną na produkcji (magazynierki, pakowaczki) i przy sprzątaniu (jako personel pomocniczy w hotelach).
Praca i życie w Skandynawii - czy się opłaca?
Atrakcyjne wynagrodzenie, dobre warunki socjalne, świetne lokalizacje - czego chcieć więcej? Praca w krajach skandynawskich wydaje się spełnieniem marzeń dla wielu Polaków. Powyższe informacje powinny zatem rozwiać wątpliwości związane z podjęciem decyzji o emigracji zarobkowej. Pozostaje jedno pytanie - co z kosztami życia w krajach skandynawskich? Te są wysokie, jednak w opinii wielu Polaków tam mieszkających - adekwatne do wynagrodzeń. Mieszkańcy krajów skandynawskich mogą z powodzeniem oszczędzać lub inwestować zarobione pieniądze, ciesząc się wysokim komfortem i jakością życia.
