Ponieważ branża pracy tymczasowej rozwija się bardzo dynamicznie, na rynku pojawiają się wciąż nowe agencje, więc trudno długi staż na rynku uznać za jedyny wskaźnik zaufania. Szczegółowe warunki, jakie musi spełniać agencja pracy tymczasowej określa ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak rozpoznać wiarygodną agencję lub, jakie wymogi powinna spełniać agencja, aby operować na rynku?

1.Czy wymagane jest uzyskanie licencji na prowadzenie działalności agencji tymczasowej? Gdzie można znaleźć wykaz agencji, jakie warunki musi spełniać agencja, by otrzymać licencję? 

Szczegółowe warunki, jakie musi spełniać agencja pracy tymczasowej określa ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Do prowadzenia działalności w zakresie pracy tymczasowej niezbędne jest uzyskanie wpisu w rejestrze agencji zatrudnienia prowadzonym przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy, które na podstawie wniosku podmiotu wydaje certyfikat na prowadzenie agencji pracy tymczasowej. Tylko taka agencja, zgodnie z prawem, może świadczyć usługi w tym zakresie.
Taki rejestr można obejrzeć chociażby na stronie www.praca.gov.pl lub zwrócić się o jego udostępnienie przez Departament Rynku Pracy w Ministerstwie Gospodarki i Pracy.
O wpis do rejestru może ubiegać się podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nie jest karany za nielegalne prowadzenie agencji zatrudnienia, nie zalega z realizacją zobowiązań podatkowych, opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

2. Na co jeszcze należy zwrócić uwagę przy korzystaniu z usług agencji - np: staż na rynku, udział stowarzyszeniach takich jak wasze, opinie dotychczasowych klientów?

Ponieważ branża pracy tymczasowej rozwija się bardzo dynamicznie, na rynku pojawiają się wciąż nowe agencje, więc trudno długi staż na rynku uznać za jedyny wskaźnik zaufania.
Przy wyborze agencji, poza opiniami dotychczasowych pracowników tymczasowych czy znajomych, warto zapoznać się z informacjami dotyczącymi danej agencji dostępnymi w mediach, internecie. 
Bardzo dobrym źródłem informacji są klienci-przedsiębiorstwa, z którymi agencja współpracuje. Warto więc zapoznać się z ich rekomendacjami lub poprosić agencję o listę referencyjną.
Można również dowiedzieć się czy agencja posiada jakiś system jakości np. certyfikat ISO czy inne certyfikaty z zakresu jej działalności biznesowej. 

Oczywiście polecam współpracę z agencjami zrzeszonymi w organizacjach branżowych takich jak Stowarzyszenie Agencji Zatrudnienia, ale również w organizacjach regionalnych: izbach gospodarczych, lokalnych związkach pracodawców. 
Agencje przystępując do takich organizacji dają świadectwo chęci współpracy z innymi podmiotami na rzecz rozwoju branży czy regionu, tym samym wychodzą poza sztywne ramy swojej działalności. Moim zdaniem takie działania podnoszą wiarygodność firmy.

Argumentem „za” współpracą z agencjami zrzeszonymi w organizacjach jest również możliwość odwołania się lub złożenia ewentualnej skargi do organizacji, do której należy agencja.
W SAZ istnieje Komisja Etyki, której głównym zadaniem jest wypracowanie standardów działania zarówno w zakresie współpracy pomiędzy członkami SAZ, wewnątrz stowarzyszenia, oraz pomiędzy członkami stowarzyszenia i ich klientami instytucjonalnymi i pracownikami tymczasowymi. Działania Komisji Etyki są ukierunkowane na utworzenie przejrzystych i jednolitych zasad funkcjonowania agencji zatrudnienia na rynku pracy tak, aby branża rozwijała się zgodnie z przepisami prawa i ustalonymi standardami. Zamierzonym skutkiem jest również podniesienie jakości we współpracy z pracownikami tymczasowymi.

3. Na co należy zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy z agencją?

Przede wszystkim należy sprawdzić czy agencja posiada aktualny wpis do rejestru agencji zatrudnienia i prowadzi działalność jako agencja pracy tymczasowej.

Przypominam, że zgodnie z ustawą o zatrudnianiu pracowników tymczasowych agencja pracy tymczasowej jeszcze przed skierowaniem do pracy podpisać z pracownikiem umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną, w zależności od okoliczności.
Umowa o pracę zawarta między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym powinna być zawarta na piśmie, określać strony umowy, rodzaj umowy i datę jej zawarcia oraz wskazywać pracodawcę użytkownika i ustalony okres wykonywania na jego rzecz pracy tymczasowej, a także warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy użytkownika: rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie za pracę oraz termin i sposób wypłacania tego wynagrodzenia przez agencję pracy tymczasowej, a także okres wypowiedzenia umowy. 
Należałoby podkreślić, że pracownik tymczasowy nie może być traktowany mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i niż pracownicy zatrudnieni przez pracodawcę użytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku pracy. 
Należy również wiedzieć, że w przypadku wykonywania pracy tymczasowej jak również dla niektórych czynności wykonywanych w ramach umów cywilnoprawnych niezbędne jest przeprowadzenie obowiązkowych badań medycyny pracy i szkoleń BHP jeszcze przed przystąpieniem do pracy lub świadczeniem usługi.

Bardzo często nadużycia polegają na pobieraniu od przyszłych pracowników opłat za skierowanie do pracy. 
Trzeba koniecznie pamiętać, że agencje nie mogą pobierać opłat od osób, dla których poszukują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub, którym udzielają pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia. W szczególności zabronione jest pobieranie opłat od osób kierowanych do pracy za granicę z tytułu wyszukiwania i wskazania pracodawcy zagranicznego t.j: przedpłaty, kaucje, opłaty eksploatacyjne. 

Dopuszczalne jest pobieranie opłat tylko z tytułu faktycznie poniesionych kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą np. kosztów: przejazdu za granicę, wizowania paszportów, dodatkowego ubezpieczenia, badań lekarskich, tłumaczenia niezbędnych dokumentów osób wyjeżdżających, szkolenia zgodnego z wymogami pracodawcy zagranicznego. 

4. Gdzie można się odwołać, jeśli pracownik stwierdzi, że jest źle traktowany?

Przede wszystkim należy złożyć pisemną skargę do agencji.
Należ pamiętać, że każdemu pracownikowi tymczasowemu, tak jak pracownikowi zatrudnionemu w tradycyjnej formie, przysługuje prawo zgłoszenie nieprawidłowości do Państwowej Inspekcji Pracy, a także dochodzenia ewentualnych roszczeń przed Sądem Pracy.

Ponadto w przypadku, gdy agencja jest członkiem stowarzyszenia lub organizacji, pracownik tymczasowy może złożyć skargę do jej odpowiedniego organu. W przypadku Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia, takim organem jest Komisja Etyki. Wnioski formalne do Komisji Etyki SAZ kierowane mogą być drogą pocztową, elektroniczną lub faxem na adres biura SAZ. Wszystkie informacje znajdują się na www.saz.org.pl  

Po wpłynięciu wniosku Komisja Etyki bada sprawę, w razie potrzeby przeprowadza badanie audytorskie, i wydaje werdykt, o którym powiadomiony zostaje zgłaszający skargę i agencja. 
Ocena kierowana jest również do wiadomości Zarządu SAZ.

5. Na jakiej podstawie prawnej działają agencje pracy tymczasowej?

Agencje pracy tymczasowej działają na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z 20 kwietnia 2004 r. (nowelizacja została uchwalona przez Sejm, nowe przepisy zaczną obowiązywać 1.11.2005 r.) oraz przepisów ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z 9 lipca 2003 r., wraz z aktami wykonawczymi do tych ustaw.

Monika Ulatowska
Stowarzyszenie Agencji Zatrudnienia

Stowarzyszenie Agencji Zatrudnienia jest członkiem Konfederacji Pracodawców Polskich.