jobs.pl/Artykuły/Artykuły

Jakie zmiany w kodeksie pracy w 2004 roku?

Redakcja jobs.pl · 02.12.2003

Wejście Polski do Unii Europejskiej powoduje również obowiązek dostosowania prawa polskiego do wymogów europejskich. Jednym z obszarów, w którym konieczne były zmiany jest prawo pracy. A znajomość znowelizowanych przepisów Kodeksu Pracy jest istotna zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika.

Jakie zmiany w kodeksie pracy w 2004 roku?

 

Wejście Polski do Unii Europejskiej powoduje również obowiązek dostosowania prawa polskiego do wymogów europejskich. Jednym z obszarów, w którym konieczne były zmiany jest prawo pracy. A znajomość znowelizowanych przepisów Kodeksu Pracy jest istotna zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika.

 

 

14 października 2003 r. została uchwalona przez Sejm ustawa o zmianie ustawy Kodeksu Pracy. Proponowane zmiany mają za zadanie dostosowanie przepisów Kodeksu Pracy do prawa Unii Europejskiej, zharmonizowanie Kodeksu z Konstytucją RP, a także dostosowanie przepisów prawa pracy do otoczenia społeczno - ekonomicznego, w którym funkcjonują stosunki pracy.

 

Nowe przepisy zaczną obowiązywać w dwóch terminach: od 1 stycznia 2004 r. i w chwili wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ponieważ zmiany te są niezwykle istotne zarówno dla pracodawców jak i pracowników, poniżej zamieszczamy tabelę, która w syntetyczny sposób przedstawia i opisuje większość zmian.

 


Wejście Polski do Unii Europejskiej powoduje również obowiązek dostosowania prawa polskiego do wymogów europejskich. Jednym z obszarów, w którym konieczne były zmiany jest prawo pracy. A znajomość znowelizowanych przepisów Kodeksu Pracy jest istotna zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika.

 

14 października 2003 r. została uchwalona przez Sejm ustawa o zmianie ustawy Kodeksu Pracy. Proponowane zmiany mają za zadanie dostosowanie przepisów Kodeksu Pracy do prawa Unii Europejskiej, zharmonizowanie Kodeksu z Konstytucją RP, a także dostosowanie przepisów prawa pracy do otoczenia społeczno - ekonomicznego, w którym funkcjonują stosunki pracy.

 

Nowe przepisy zaczną obowiązywać w dwóch terminach: od 1 stycznia 2004 r. i w chwili wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ponieważ zmiany te są niezwykle istotne zarówno dla pracodawców jak i pracowników, poniżej zamieszczamy tabelę, która w syntetyczny sposób przedstawia i opisuje większość zmian.
 

PRZEPIS OPIS TERMIN WEJŚCIA W ŻYCIE PRZEPISU
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu Rozszerzenie zakazu dyskryminacji ze względu na płeć o zakaz dyskryminacji ze względu na wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość religię, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, przekonania polityczne, przynależność związkową, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony oraz wymiar czasu pracy. 1 stycznia 2004 r.
Ochrona danych osobowych pracownika (art.221 -kp) Od kandydata na pracownika można żądać podania m. in. następujących danych osobowych: imienia, nazwiska, daty urodzenia, wykształcenia, przebiegu dotychczasowego zatrudnienia.Natomiast po nawiązaniu stosunku pracy można dodatkowo żądać: imion i nazwisk dzieci, numer PESEL jeżeli warunkuje to korzystanie ze szczególnych uprawnień. 1 stycznia 2004 r.
Informacje o przejęciu zakładu pracy (art. 231 § 3 i 4 kp) Pracodawca będzie mieć obowiązek poinformowania (na co najmniej 30 dni przed przewidywanym terminem) na piśmie pracowników o terminie, przyczynach i skutkach przejęcia zakładu pracy, a także o warunkach nowego zatrudnienia, a w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania. 1 stycznia 2004 r.
Kolejne umowy na czas określony (art. 251 k.p.) Reguła dotycząca zawierania kolejnej umowy na czas określony nie będzie dotyczyła umów na czas zastępstwa oraz umów zawieranych w celu wykonania prac o charakterze dorywczym lub sezonowym. z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej
Nowe elementy w treści umowy o pracę (art. 29 kp) Pracodawca będzie mieć obowiązek określenia w umowie rodzaju pracy, miejsca jej wykonania, wynagrodzenia ze wskazaniem składników, wymiaru czasowego oraz terminu rozpoczęcia pracy. 1 stycznia 2004 r.
Nowe zasady zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy
  • Zakaz dyskryminacji przy ustalaniu warunków zatrudnienia pracowników wykonujących pracę niewymiarową (art. 292 § 1 kp).
  • Stosowanie w umowach o pracę limitu godzin pracy, powyżej którego pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy jest uprawniony do wynagrodzenia jak za pracę nadliczbową (art. 151 § 5 kp).
1 stycznia 2004 r.
Skrócono okres wypowiedzenia umowy na czas zastępstwa Okres ten będzie wynosił 3 dni robocze ( art. 331 kp). 1 stycznia 2004 r.
Zwolnienie na poszukiwanie pracy 2 dni robocze przysługują tylko w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia (art.37 § 2 pkt 1 kp). 1 stycznia 2004 r.
Nowe uprawnienia związane z rodzicielstwem
  • Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w przerywanym systemie czasu ( art. 178 § 1 kp).
  • Pracownik ojciec będzie miał takie same uprawnienia jak kobieta opiekująca się dzieckiem.
1 stycznia 2004 r.
Warunki zatrudnienia w Polsce pracowników z państwa UE Pracodawcy mający siedzibę w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej i kierujący swoich pracowników do pracy na terenie RP muszą zapewnić im warunki zatrudnienia nie mniej korzystne niż wynikające z przepisów polskiego Kodeksu pracy oraz innych przepisów regulujących prawa i obowiązki pracowników. z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej
Pierwszy dzień zwolnienia - znowu płatny Pracodawca będzie musiał wypłacać pracownikowi wynagrodzenie za wszystkie dni niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną. 1 stycznia 2004 r.
Nowe obowiązki pracodawcy
  • Organizowanie pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy.
  • Dążenie do uczynienia zakładu pracy środowiskiem wolnym od dyskryminacji w zatrudnieniu.
  • Udostępnienie pracownikom tekstu przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu w formie pisemnej informacji.
  • Informowanie pracowników o możliwości zatrudnienia w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy, a pracowników zatrudnionych na czas określony - o wolnych miejscach pracy.
1 stycznia 2004 r.
Przyznawanie nagród (art.105 k.p.) Pracodawca będzie musiał złożyć odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia do akt osobowych pracownika. 1 stycznia 2004 r.
Zmiany w czasie pracy Urlopy wypoczynkowe
  1. Nowe definicje terminów: doba, tydzień, pracownik zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy, praca zmianowa.
  2. Nowy sposób ustalania nominalnego czasu pracy.
  3. Wprowadzenie okresów odpoczynku od pracy.
  4. System i rozkład czasu pracy:

Modyfikacje:

  • okres rozliczeniowy w równoważnym systemie czasu pracy może być wydłużony do 3 miesięcy. Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych można przedłużyć okres rozliczeniowy
  • nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.- w przypadku pracowników wykonujących prace polegające na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu pracy (art. 136 kp) można stosować system równoważnego czasu pracy, w którym można przedłużyć dobowy wymiar czasu pracy
  • nie więcej niż do 16 godzin.- w przypadku prac w ruchu ciągłym oraz przy pracach związanych z koniecznością ciągłego zaspokajania potrzeb ludności można przedłużyć czas pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie, dobowy wymiar czasu pracy można przedłużyć maksymalnie do 12 godzin.

Nowe rozwiązania

  • Skrócony czas pracy polegający na wprowadzeniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy (art. 145 kp) będzie można wprowadzać wobec pracowników zatrudnionych przy pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie.
  • Na pisemny wniosek pracownika będzie można stosować wobec niego system skróconego tygodnia pracy (art. 143 kp).
  • Na pisemny wniosek pracownika można objąć go systemem pracy weekendowej (art. 144 kp). Jeżeli pracownik wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy, należy udzielić mu w zamian innego dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego (art. 151 kp).Rozszerzony został katalog prac dozwolonych w niedzielę i święta (art. 1519 - 15112- kp).
  • Pracownik, który podjął pracę po raz pierwszy w życiu uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku (art. 153 kp).
  • Pracownik zatrudniony krócej niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego. Jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat - do 26 dni urlopu (art. 154 § 1kp).
  • Urlop przy niepełnym wymiarze czasu pracy naliczany będzie proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika (art. 154 §2 kp).
  • Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop należy wypłacać tylko z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy (art. 171 §1 kp).
1 stycznia 2004 r.
Bezpieczeństwo i higiena pracy
  • Pracodawca będzie miał obowiązek ochrony pracowników przed działaniem czynników rakotwórczych
  • Pracodawca będzie miał obowiązek stosowania wszelkich dostępnych środków eliminacji narażenia na działanie szkodliwych biologicznie czynników, a jeżeli nie jest to możliwe - środków ograniczających stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki (art. 2221 kp).

Ryzyko zawodowe - nowe obowiązki pracodawcy:

  • Ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą,
  • Stosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających ryzyko zawodowe,
  • Informowanie pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 kp).

W zakładach pracy do 100 pracowników wykonywanie zadań służby bhp będzie można powierzyć pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy lub w przypadku braku kompetentnych pracowników - specjalistom spoza zakładu pracy (art. 23711 kp).

1 stycznia 2004 r.
Ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych
  • Fundusz będzie musiał być utworzony jeśli na dzień 1 stycznia danego roku zakład pracy będzie zatrudniał co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.
  • Jeśli prowadzona będzie działalność w formach organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych, należy utworzyć fundusz bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników.
  • Jeżeli natomiast na dzień 1 stycznia danego roku zatrudnionych będzie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, możliwe jest utworzenie funduszu lub wypłacenie świadczeń urlopowych.
1 stycznia 2004 r.

 

Więcej informacji znajdziecie Państwo w poradniku "Personel od A do Z. Prawo Pracy"
Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

 

Poradnik "Personel od A do Z.Prawo Pracy" pomaga w rozwiązywaniu prblemów związanych z prawem pracy, ubezpieczeniami społecznymi i zarządzaniem personelem. Porady i wskazówki w nim zawarte dają odpowiedź na codziennie pojawiające się problemy. Poradnik ten jest adresowany nie tylko do działów kadr, ale także do kadry menedżerskiej oraz księgowych. 

Rynek pracy

Dobra atmosfera wygrywa z wynagrodzeniem. Tak Polacy definiują atrakcyjne miejsce pracy

Dobra atmosfera, ciekawy zakres obowiązków, możliwość pracy zdalnej lub hybrydowej to elementy, które dziś najmocniej wpływają na satysfakcję zawodową Polaków. Co ciekawe, wynagrodzenie znalazło się poza czołówką wskazań pracowników.

27.10.2026 Czytaj artykuł
Rynek pracy

Pracownik magazynu odzieżowego - Głuchów i Bydgoszcz. Ile można zarobić i jak wygląda praca bez doświadczenia?

Rynek pracy w branży logistycznej dynamicznie się rozwija, a zapotrzebowanie na pracowników magazynowych stale rośnie - szczególnie w kluczowych węzłach logistycznych w Polsce, takich jak Głuchów (woj. łódzkie) oraz Bydgoszcz (woj. kujawsko-pomorskie). Szukasz stabilnego zatrudnienia, ale nie masz doświadczenia w logistyce? Sprawdź, na czym polega praca w nowoczesnym centrum logistycznym branży odzieżowej, na jakie wynagrodzenie i benefity możesz liczyć oraz jak wygląda dojazd z okolicznych miejscowości.

23.09.2026 Czytaj artykuł
Rynek pracy

IT wyhamowuje nowe rekrutacje, 55% firm nie planuje żadnych zmian w zespołach

Według danych Barometru ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia na IV kwartał 2026 roku prognoza netto zatrudnienia dla sektora IT wyniosła +12%. Pracodawcy nadal częściej deklarują zwiększenie zatrudnienia niż redukcję etatów, jednak widoczne jest wyraźne osłabienie nastrojów rekrutacyjnych. Zwłaszcza w porównaniu z poprzednim kwartałem.

18.09.2026 Czytaj artykuł
Rynek pracy

Więcej niż pomoc w pisaniu kodu: SOFTSWISS zaprezentuje AI Orchestrator na Code Europe

SOFTSWISS, międzynarodowa marka technologiczna z partnerskimi centrami rozwoju w Warszawie i Poznaniu, weźmie udział w tegorocznej edycji Code Europe jako jeden z głównych partnerów wydarzenia. 15 września w Warszawie marka po raz kolejny podzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem technologicznym oraz pokaże podejście do rozwoju oprogramowania w erze AI.

14.09.2026 Czytaj artykuł
Rynek pracy

Fachowcy w Belgii: jakich rąk do pracy naprawdę brakuje?

Belgijski rynek pracy od lat mierzy się z niedoborem fachowców w zawodach technicznych i rzemieślniczych. Lokalni pracodawcy coraz częściej sięgają po pracowników z Polski, oferując im wynagrodzenia znacznie przewyższające krajowe stawki, zwrot kosztów dojazdu i pomoc w organizacji zakwaterowania. Nie chodzi jednak wyłącznie o pieniądze - to też zawody, w których doświadczenie i konkretne umiejętności liczą się bardziej niż dyplom czy znajomość języka. Przyjrzyjmy się bliżej trzem branżom, w których obecnie najłatwiej o dobrze płatną pracę w Belgii: utrzymaniu ruchu, stolarstwu oraz montażowi ogrodzeń i bram.

04.09.2026 Czytaj artykuł
Rynek pracy

9 na 10 firm wykorzystuje AI w procesach HR, ale według 54% utrudnia ona realną ocenę kandydata

Już ponad 90% organizacji w USA i Wielkiej Brytanii korzysta ze wsparcia sztucznej inteligencji w działaniach związanych z wyszukiwaniem i zatrudnianiem pożądanych pracowników. Z drugiej jednak strony niemal 54% firm uważa, że wykorzystanie AI przez kandydatów utrudnia ocenę ich kompetencji. Jakie są najczęstsze bariery wdrożenia AI w organizacjach? Które z obszarów z powodzeniem są wspierane, a jakie tracą na jakości wraz z wprowadzeniem sztucznej inteligencji? O tym w raporcie ManpowerGroup Talent Solutions 'The New Talent Equation: Building Better Talent Decisions'.

03.09.2026 Czytaj artykuł

Dostosuj zgody

Każdy cel jest opcjonalny i domyślnie wyłączony. Zgodę możesz wycofać w dowolnym momencie.

Pokazujemy oferty najbliżej Ciebie