Kwalifikacja godzin nadliczbowych

Godziny nadliczbowe powstają wtedy, kiedy pracownik przekroczony normę dobową lub średniotygodniową.

Najpierw badamy czy nie została przekroczona norma dobowa (wiemy o przekroczeniu od razu w dniu, kiedy pracownik przekroczył normę dobową), następnie sprawdzamy, czy nie została przekroczona norma średniotygodniowa (wiemy o przekroczeniu średniotygodniowym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego).

Kwalifikacja godzin nadliczbowych dobowych jest dokonana od razu w dniu, kiedy została przekroczona 8 godzinna norma dobowa.

Przykład (godziny nadliczbowe dobowe)

Pracownik wg. harmonogramu powinien pracować od godziny 7.00 – 15.00 (8 godz.), a pracował od godziny 7.00 – 17.00 (10 godz.).

Dwie godziny od 15.00 – 17.00 stanowią godziny nadliczbowe dobowe. Jeżeli ich nie wydamy do końca miesiąca w którym powstały, należy je wypłacić pracownikowi w tym przypadku z dodatkiem 50%.

Na wniosek pracownika możemy również przełożyć wydanie tych godzin na następny miesiąc.

Z kolei godziny nadliczbowe średniotygodniowe powstają w sytuacji, gdy pracownik przepracował w okresie rozliczeniowym więcej niż stanowi norma średnio tygodniowa, po odliczeniu wcześniej od puli dodatkowo przepracowanych godzin – godzin dobowych.

Przykład (godziny nadliczbowe dobowe i średniotygodniowe)

Pracownik jest zatrudniony w miesięcznym okresie rozliczeniowym, w podstawowym systemie czasu pracy. Zgodnie z rozkładem czasu pracy powinien pracować od poniedziałku do piątku, po 8 godzin (7.00 – 15.00). Ponieważ wystąpiła awaria systemu komputerowego musiał przyjść do pracy w wolną sobotę na 10 godzin (7.00 – 17.00). Z powodu braku możliwości oddania dnia wolnego za pracę w tą sobotę (ta sobota to ostatni dzień okresu rozliczeniowego) pracodawca za tą sobotę powinien wypłacić wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkami:

• 50% dodatek za 2 godziny przekroczenia normy dobowej (15.00 - 17.00)
• 100% dodatek za 8 godzin przekroczenia normy średnio tygodniowej (7.00 – 15.00)

Jeżeli ta sobota nie jest ostatnim dniem okresu rozliczeniowego, pracodawca powinien oddać pracownikowi inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego i dodatkowo zrekompensować godziny nadliczbowe dobowe (jeżeli w ten dzień pracownik pracował powyżej 8 godzin na dobę).

Kolejnym przykładem na występowanie godzin nadliczbowych średniotygodniowych może być praca w równoważnym systemie czasu pracy.

Przykład (godziny nadliczbowe średniotygodniowe)

Pracownik zgodnie z harmonogramem powinien pracować w miesięcznym okresie rozliczeniowym po 12 godzin (10 dni w miesiącu) i 8 godzin (6 dni w miesiącu) 120 + 48 =168. Norma miesięczna wynosi zatem 168 godzin.

Z przyczyn leżących po stronie pracodawcy pracownik musiał w dniu wolnym z harmonogramu przyjść dodatkowo do pracy na 8 godzin.

Ponieważ w ten dzień nie została przekroczona norma dobowa, a godziny nie zostały zrekompensowane czasem wolnym w inny dzień, po zakończeniu okresu rozliczeniowego pracodawca ma obowiązek wypłacić pracownikowi wynagrodzenie wraz z dodatkiem 100% z tytułu przekroczenia normy średniotygodniowej.