Chyba każdy pracodawca spotkał się z przypadkiem (lub miał takie podejrzenia), że któryś z jego pracowników informując, iż e jest chory i przynosząc później zwolnienie lekarskie, tak naprawdę chciał wziąć kilka dni wolnego na załatwienie prywatnych spraw. Co może zrobić pracodawca, gdy pracownik niewłaściwie korzysta ze zwolnień lekarskich ? - podpowiada Wojciech Michałek, prawnik, ekspert poradnika Wydawnictwa Wiedza i Praktyka pt. "Personel od A do Z. Prawo Pracy."
"Lewe" zwolnienia - jak temu zapobiec ?
Chyba każdy pracodawca spotkał się z przypadkiem (lub miał takie podejrzenia), że któryś z jego pracowników informując, iż e jest chory i przynosząc później zwolnienie lekarskie, tak naprawdę chciał wziąć kilka dni wolnego na załatwienie prywatnych spraw. Co może zrobić pracodawca, gdy pracownik niewłaściwie korzysta ze zwolnień lekarskich ? – podpowiada Wojciech Michałek, prawnik, ekspert poradnika Wydawnictwa Wiedza i Praktyka pt. „Personel od A do Z. Prawo Pracy.”
Z praktyki wynika, że jest co najmniej kilka powodów stosowania tzw. „lewych ” zwolnień lekarskich:
- potrzeba kilku dni wolnego na załatwienie spraw osobistych,
- wyjazd na krótki urlop bądź przedłużenie w ten sposób urlopu albo kilku dni wolnych wynikających z układu świąt w kalendarzu na dany rok,
- wyjazdy do pracy zarobkowej za granicę, szczególnie w sezonie letnim - często spotykane kiedyś, ale obecnie także występujące. podjęcie dodatkowej pracy.
Co zatem może zrobić pracodawca, gdy podejrzewa, że pracownik niewłaściwie korzysta ze zwolnień lekarskich? Czy od razu może zwolnić pracownika? Czy jest w stanie sprawdzić, że był on naprawdę chory?
Otóż , pracodawca ma do swojej dyspozycji wiele sposobów, które pozwalają kontrolować, czy jego ich pracownicy właściwie wykorzystują zwolnienia lekarskie.
Można wśród nich wyszczególnić:
- kontrolę pracownika,
- występowanie przez pracodawcę o kontrolę wykorzystania zwolnień lekarskich do ZUS-u,
- pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności porządkowej włącznie z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę z powodu w związku z niedoręczenia em w określonym terminie przez pracownika zaświadczenia lekarskiego,
- rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę w związku z wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem,
- rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z powodu w związku z częstych mi i długotrwałych mi usprawiedliwionych mi nieobecności ami pracownika.
„Należy jednak pamiętać, że powyższe metody nie wyczerpują wszystkich możliwości działania, na jakie pozwala system prawa w Polsce” – przypomina Wojciech Michałek, prawnik, ekspert poradnika „Personel od A do Z. Prawo Pracy”.
Obowiązek kontroli zwolnień lekarskich
Pracodawcy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia społecznego powyżej 20 ubezpieczonych, upoważnieni są:
- do kontrolowania, czy ubezpieczeni pracownicy wykorzystują zwolnienia od pracy zgodnie z ich celem oraz
- do kontroli zaświadczeń lekarskich pod względem formalnym.
„W praktyce odbywa się to przez upoważnienie określonego pracownika do dokonania kontroli w imieniu pracodawcy” – wyjaśnia ekspert poradnika.
Sankcje wobec pracownika
Jeżeli pracownik nie doręczy pracodawcy zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy bądź wykorzysta je niezgodnie z przeznaczeniem, pracodawca może:
- zastosować wobec niego kary porządkowe, a także
- rozwiązać stosunek pracy.
Pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby ma obowiązek zawiadomić pracodawcę o przyczynie nieobecności w pracy - nie później niż w drugim dniu nieobecności w pracy - a później do ją ej usprawiedliwić enia. Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy jest dowodem usprawiedliwiającym nieobecność w pracy.
Niedoręczenie zwolnienia
Pracownik, który nie doręcza zaświadczenia lekarskiego, nie przestrzega ciążących na nim obowiązków z zakresu porządku pracy. Odpowiedzią pracodawcy na takie zachowanie może być pociągnięcie go do odpowiedzialności porządkowej lub w konkretnych przypadkach, rozwiązanie z tej przyczyny stosunku pracy za wypowiedzeniem.
„W przypadku podejmowania decyzji o rozwiązaniu na tej podstawie umowy o pracę bez wypowiedzenia pracodawca musi być bardzo ostrożny. Aby takie rozwiązanie było możliwe, zachowanie pracownika należy zakwalifikować jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.” – przestrzega Wojciech Michałek, prawnik, ekspert poradnika „Personel od A do Z. Prawo Pracy”. „Należy zatem pamiętać, że niewłaściwe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego może skutkować nawet rozwiązaniem z pracownikiem umowy o pracę za wypowiedzeniem. Jednak, jeśli pracownik będąc na zwolnieniu wykonuje inną pracę to można to zakwalifikować jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i na tej podstawie rozwiązać z nim umowę o pracę już bez wypowiedzenia.” Dlatego każdy pracownik korzystający z „lewego” zwolnienia powinien się zastanowić czy warto, aż tak ryzykować.
Autor tekstu: Wojciech Michałek, prawnik.
