Życie na własny rachunek to coraz częściej przywilej dla wybranych wśród ludzi przed 30. rokiem życia. Pomieszkują kątem u rodziców ograniczając koszty i licząc, że kiedyś znajdą pracę adekwatną do swoich kwalifikacji i przede wszystkim odpowiednio wynagradzaną. Pomimo szczerych chęci tylko nieliczni mają szanse na zatrudnienie umożliwiające wynajem mieszkania (nie wspominając już o zakupie), opłacenie codziennych wydatków i życie na godnym poziomie.

Młodzi na zawodowym starcie

Życie na własny rachunek to coraz częściej przywilej dla wybranych wśród ludzi przed 30. rokiem życia. Pomieszkują kątem u rodziców ograniczając koszty i licząc, że kiedyś znajdą pracę adekwatną do swoich kwalifikacji i przede wszystkim odpowiednio wynagradzaną. Pomimo szczerych chęci tylko nieliczni mają szanse na zatrudnienie umożliwiające wynajem mieszkania (nie wspominając już o zakupie), opłacenie codziennych wydatków i życie na godnym poziomie.

Założenie rodziny, posiadanie dzieci to marzenia spychane na margines. Ludzie uciekają na zachód, jednak tutaj wcale nie jest lepiej. Kwestia rosnącego bezrobocia wśród młodych ludzi to problem na skalę całej Unii Europejskiej w której bez pracy pozostaje, aż 10.9 % (około 26 mln) obywateli. Dla porównania w USA wartość ta wynosi zaledwie 7,6 %.

Najniższa stopa bezrobocia wśród młodych występuje w Niemczech (7,6%), Austrii (9,3%) oraz Holandii (11%). Granicę 50 % wśród tej grupy społecznej, bezrobocie przekroczyło w Grecji oraz Hiszpanii. Polska plasuje się mniej więcej w połowie tego rankingu, gdyż bezrobotnych jest 27,9% ludzi poniżej 25. roku życia.

Czas poszukiwania rozwiązań

Dość tych statystyk, czas na konkrety. Sytuacja w Europie zmienić się ma za sprawą Europejskiego Funduszu Społecznego. Jego celem jest stworzenie dla obywateli Unii Europejskiej większej szansy na znalezienie zatrudnienia i odniesienie sukcesu zawodowego. Stanowi wsparcie zarówno dla pracowników jak i pracodawców przyspieszając tworzenie nowych miejsc pracy. Jest to szczególnie ważne działanie ze względu na panujący obecnie kryzys gospodarczy w Europie.

Uwaga koncentrowana będzie przede wszystkim na ulepszeniu jakości staży i praktyk zawodowych, odbywanych przez uczniów oraz studentów jeszcze w czasie studiów. Prace polegające na zbadaniu jakości praktyk i staży zawodowych w UE trwały w Brukseli dwa lata, a uzyskane wyniki są delikatnie mówiąc niezadowalające. Konsultacje w tej kwestii zakończyły się wydaniem dokumentu wyznaczającego normy jakości takich zajęć – Europejskie Ramy Jakości Staży i Praktyk.

Co w praktyce będzie to oznaczało dla młodych Polaków

W Polsce bez stałego zajęcia pozostaje co trzecia młoda osoba, a system praktycznego wdrażania w życie zawodowe jest nieefektywny. Pracodawcy wykorzystują młodych ludzi, jako tania siłę roboczą wykonującą spory zakres obowiązków. Praktyka taka ma mierny wymiar edukacyjny i nie niesie ze sobą żadnych korzyści, poza obniżeniem kosztów dla przedsiębiorcy zatrudniającego takiego praktykanta. Te kwestie zostały uregulowane w wyżej wymienionym dokumencie. Zgodnie z jego założeniami podopieczny przebywający na stażu powinni zdobywać przydatne umiejętności, które w przyszłości zaprocentują na rynku pracy. Dodatkowo praktyka trwająca dłużej, niż miesiąc powinna być płatna.

Najlepsze staże i praktyki prowadzone są w Niemczech, Austrii, Holandii i Dani. W krajach tych funkcjonuje świetnie rozwinięty system kształcenia dualnego, który zakłada równomierny podział przekazywanej wiedzy na teoretyczną i praktyczną. To właśnie w tym kierunku zmierza obecnie Polska.

Wsparciem dla planów rozwoju kwestii staży i ułatwienia startu młodym ludziom na polskim rynku pracy, będzie znaczne wsparcie finansowe płynące z zasobów unijnych. W nowej perspektywie budżetowej Polska otrzyma 250 mln euro na walkę z bezrobociem wśród młodych. Otrzymane fundusze przeznaczone zostaną na tak zwane bony stażowe oraz migracyjne.

Bony stażowe – skierowane będą do firm i pracodawców, którzy zdecydują się przyjąć do pracy lub na staż młodego pracownika. Bon taki opiewać będzie na kwotę 10 tysięcy zł. Pieniądze te przykładowo mogą zostać wykorzystane na pokrycie wynagrodzenia stażysty lub przygotowanie miejsca pracy dla niego.

Natomiast bony migracyjne o wartości 7,5 tysięcy zł, będą wsparciem dla osób, które wyrażą chęć przeprowadzki i pracy w miejscowości oddalonej o przynajmniej 80 km od dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Nisko oprocentowane pożyczki – z tej możliwości będą mogli skorzystać studenci ostatnich lat studiów lub absolwenci do czterech lat od ich ukończenia. Przeznaczeniem takiej pożyczki jest rozkręcenie własnego biznesu, a jej wartość wynosić może do 70 tysięcy zł.

Wszystko prezentuje się pięknie, ale gdzie jest haczyk?

Niestety nie wszystko można przewidzieć, a powyższe ustalenia nie gwarantują młodym, że zostaną poważnie potraktowani przez pracodawców. Tak duże finansowe wsparcie jest sporym odciążeniem dla firm, ale nie gwarantuje to ich uczciwości. Studenci nadal mogą być zatrudniani jako tania siła robocza opłacana z unijnego budżetu. Dlatego warto zbadać opinię jaką cieszy się na rynku firma do której zgłaszamy się na staż. Oczywiście najlepiej byłoby wybrać taką, gdzie w przyszłości mamy szanse na zatrudnienie.

Poza systemem praktycznej edukacji, kwestią sporną pozostaje również głośna ostatnio sprawa tak zwanych „umów śmieciowych”. Na umowę – zlecenie, czy umowę o dzieło najczęściej zatrudniani są właśnie studenci. Jeżeli umowy te zostaną oskładkowane stracą oni ogromne pole do rozwoju swojego zawodowego życia. Ponieważ pracodawca nie mając żadnych korzyści z zatrudnienia nadal uczącego się pracownika, będzie wolał mieć w swoich szeregach ludzi w pełni dyspozycyjnych.

Miejmy nadzieję, że wszelkie działania podejmowane w omawianym kierunku, będą miały na celu edukację, a nie prywatne korzyści. Każdy kto wspiera rozwój młodego pracownika powinien mieć świadomość, że wspiera walkę o lepszą przyszłość dla ogółu społeczeństwa.

Autor: Katarzyna Rolnik