Państwowa Inspekcja Pracy: czy organ do kontrolowania sam wymaga kontroli?
Rośnie liczba osób zatrudnionych w PIP, w tym pracowników uprawnionych do kontroli. Przeprowadzanych kontroli natomiast jest coraz mniej. Wnioskować można, że maleje liczba naruszeń przepisów prawa pracy, ale czy rzeczywiście tak jest?
Państwowa Inspekcja Pracy: czy organ do kontrolowania sam wymaga kontroli?
Rośnie liczba osób zatrudnionych w PIP, w tym pracowników uprawnionych do kontroli. Przeprowadzanych kontroli natomiast jest coraz mniej. Wnioskować można, że maleje liczba naruszeń przepisów prawa pracy, ale czy rzeczywiście tak jest?
Państwowa Inspekcja Pracy co roku kontroluje kilkadziesiąt tysięcy firm, aby sprawdzić, czy przestrzegane są w nich przepisy prawa pracy, a także zasady dotyczące legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Kto zastanawia się jednak, w jaki sposób działa organ upoważniony do kontrolowania innych?
Tabela 1. Zatrudnienie i koszty działalności PIP w poszczególnych latach
Dane z ostatnich lat pokazują, że z roku na rok rośnie liczba osób zatrudnionych przez PIP (w tym pracowników uprawnionych do przeprowadzania kontroli), maleje natomiast liczba wykonanych kontroli. Systematycznie rosną także fundusze z budżetu państwa przeznaczone na PIP: zrealizowane w 2012 roku wydatki wyniosły ponad 273,6 mln złotych i w porównaniu do roku poprzedniego były wyższe o 3,6 mln złotych. Biorąc pod uwagę zrealizowane wydatki oraz liczbę przeprowadzanych kontroli, koszt jednej z nich w 2012 roku wynosił ponad 3 tys. złotych. Można też zadać inne ważne pytanie: ile kosztował podatników jeden urzędnik PIP? Jak widać kwota, która z naszych podatków przeznaczana jest na jeden etat w PIP, wynosi już 102,2 tys. PLN rocznie.
Wykres 1. Liczba pracowników PIP uprawnionych do przeprowadzania kontroli a koszt jednej kontroli w latach 2010 – 2012
Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych PIP i NIK
Spadającej liczby kontroli nie można wyjaśnić malejącą liczbą naruszeń, jakich dopuszczają się pracodawcy. Dane pochodzące ze sprawozdań PIP-u pokazują, że liczba wykroczeń przeciwko prawom pracowniczym, czy naruszeń przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej, utrzymuje się na stałym poziomie, a nawet w ostatnich latach wzrasta.
Szczegóły działalności Państwowej Inspekcji Pracy dla większości podatników pozostają nieznane. Warto jednak zapoznać się z danymi dotyczącymi tej instytucji, ponieważ skłaniają one do refleksji nad słusznością kierunku jej rozwoju.
Joanna Szwed
Źródło: rynekpracy.pl
