Pracodawca nie ma prawa pytać kandydatów do pracy, czy mają wirusa HIV ani żądać od nich badań na obecność narkotyków w organizmie.

Pracodawca nie musi o wszystkim wiedzieć

 

Biedronka pyta o HIV, Scania - o narkotyki!

 

 

Pracodawca nie ma prawa pytać kandydatów do pracy, czy mają wirusa HIV ani żądać od nich badań na obecność narkotyków w organizmie.

 

Znajomość języków obcych, doświadczenie zawodowe, no, ewentualnie jakieś dodatkowe umiejętności - takie wymogi najczęściej stawiają pracodawcy przyszłym pracownikom. Zamieszczane przez firmy ogłoszenia w prasie i internecie są zwykle bardzo zwięzłe. Zawód, krótki opis stanowiska, wymagania, adres kontaktowy i tyle. Dlatego z niedowierzaniem przeczytaliśmy kilka dni temu w naszej gazecie ogłoszenie: "Stanowisko kierownicze - mile widziane osoby z doświadczeniem, test na nosicielstwo wirusa HIV”. W tym samym czasie głośno zrobiło się w Słupsku wokół firmy, która od przyszłych pracowników żąda testu na obecność narkotyków w organizmie.

 

o to pracodawcy pytać nie wolno:

• Jakiego jesteś wyznania?
• Jakie są twoje preferencje seksualne?
• Czy należysz do jakiejś partii lub jaką partie popierasz?
• Czy planujesz urodzić dziecko?
• Czy jesteś w ciąży?

 

Pomysł prosto z... Biedronki

Jak ustaliliśmy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Sławnie, ofertę wykluczającą nosicieli wirusa HIV złożyła popularna w kraju sieć sklepów Biedronka, która szuka kierowników i zastępców kierowników sklepu. Jak to się stało, że w ogłoszeniu znalazł się wymóg testu na nosicielstwo HIV, trudno powiedzieć. Osoba składająca w imieniu Biedronki ofertę (zastrzegła sobie anonimowość) zaprzecza, jakoby to był wymóg jej firmy. 

 

- Ja tego tak nie sformułowałem - twierdzi pracownik Biedronki. - Chodziło o testy na nosicielstwo wymagane tradycyjnie już w branży spożywczej. Nie wiem, skąd wziął się HIV.

 

W Szwecji to norma!

W Słupsku nikt niczemu nie zaprzecza. Selekcją kandydatów na pracowników Scanii zajmuje się fundacja Pro Pomerania. 

 

- Taki jest szwedzki standard, że w badaniach psychologicznych sprawdza się, czy kandydaci do pracy mają predyspozycje do współpracy w grupie. Z kolei badanie na obecność narkotyków ma służyć eliminacji osób uzależnionych - wyjaśnia Mieczysław Koziński, prezes Pro Pomeranii.

 

Inspekcja skontroluje

Sprawą Scanii już zainteresowała się już słupska Inspekcja Pracy. W Scanii zostanie przeprowadzona kontrola. - Szwedzi u siebie mogą stosować swoje praktyki. U nas muszą przestrzegać prawa polskiego - mówi Giedrojć. 

 

No właśnie. Nasze przepisy pozwalają pracodawcom tylko na wskazanie kandydatowi miejsca pracy i określenie stanowiska, na które dokonuje naboru. 

 

Z kolei, zgodnie z zapisami kodeksu pracy, pracodawca ma prawo żądać od zainteresowanych podania ich danych osobowych, które obejmują: imię i nazwisko, imiona rodziców, datę urodzenia, miejsce zamieszkania, wykształcenie i przebieg dotychczasowej kariery zawodowej. O niczym innym w naszych przepisach nie ma mowy. Jest wręcz na odwrót. Pracodawca zobligowany jest do tak zwanego "przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu”. W szczególności chodzi o to, aby na równi traktował wszystkich niezależnie od płci, wieku, stopnia niepełnosprawności, rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych, przynależności związkowej, pochodzenia etnicznego, wyznania i orientacji seksualnej.

 

o to wolno pytać

Pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:

• imię (imiona) i nazwisko,
• imiona rodziców,
• datę urodzenia,
• miejsce zamieszkania (adres do korespondencji),
• wykształcenie,
• przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

(Artykuł 221 kodeksu pracy)

 

Jest lista pytań zakazanych

Dlatego też w trakcie naboru i rozmów kwalifikacyjnych pracodawca nie może stawiać osobistych pytań i poruszać kwestii, które nie mają związku z charakterem wykonywanego zawodu. Na liście tak zwanych zakazanych pytań przygotowanej przez portal www.serwiskariery.pl znalazły się: Czy jest Pani w ciąży? Czy planuje Pani założenie rodziny? Jaka jest Pani/Pana sytuacja rodzinna? 

 

Doskonale wiedzą o tym pracownicy firm zajmujących się doradztwem personalnym i wyszukujących najlepszych kandydatów na zlecenie pracodawcy (tak zwani łowcy głów).

 

- Z wymogiem badań na obecność wirusa HIV czy też z testami narkotycznymi jeszcze się nie spotkałam. My podobne zapędy pracodawców od razu byśmy utemperowali - twierdzi Małgorzata Szulc z warszawskiej firmy doradztwa personalnego "Most Wanted”. - Zwykle w ofertach dominują tradycyjne wymagania: dobra znajomość przynajmniej jednego języka i doświadczenie - dodaje.

 

Można żądać "cyberaktywności" i ... humoru

To samo mówią nam pracownicy portalu www.pracuj.pl, jednego z największych w kraju zajmujących się prezentacją ofert i informacji związanych z rynkiem pracy. 

 

- Spotkaliśmy się z tylko z dwoma nietypowymi wymogami. W jednym przypadku pracodawca życzył sobie, aby przyszły pracownik miał "dobry humor”, w drugim - żądał "cyberkreatywności” - informuje Anita Wojtaś z portalu pracuj. pl. - Nie były to jednak wymagania niezgodne z prawem. A w tej "cyberkreatywności” chodziło o kandydata, który "potrafi coś złożyć, łamiąc jednocześnie”. Inaczej mówiąc, o osobę niemyślącą konwencjonalnie. Nawiasem mówiąc, tego rodzaju dodatkowe wymagania świadczą o otwartości i nowoczesności firmy i o tym, że nie boi się przełamywać schematów. Kandydat do pracy może mieć pewność, że pracodawca poszukujący pracowników z poczuciem humoru, sam taką cechę posiada, a to z kolei wpływa pozytywnie na atmosferę pracy. W firmie, która szuka "cyberkreatywnych”, pracują zapewne młodzi, dynamiczni ludzie - dodaje.

 

Według naszej rozmówczyni, z każdego ogłoszenia rekrutacyjnego można wyciągnąć dodatkowe wnioski o samej firmie. Wystarczy nauczyć się czytać między wierszami w rubryce "wymagania”.

 

Rafał Nagórski, (maz) 
rafal.nagorski@glos-pomorza.pl 
Źródło: www.glos-pomorza.pl