Całe nasze życie skupia się wokół podejmowania decyzji. Od tych najmniejszych (np. w co się ubrać danego dnia), po te najważniejsze, które zaważą na kształcie naszej przyszłości. Z tego typu dylematami zmagamy się także w życiu zawodowym, które również niejednokrotnie stawiało Nas przed trudnymi wyborami. Wybory te stają się trudniejsze, kiedy ciąży nad nami presja czasu, a gra toczy się o duże pieniądze.
Sztuka szybkiego podejmowania decyzji
Całe nasze życie skupia się wokół podejmowania decyzji. Od tych najmniejszych (np. w co się ubrać danego dnia), po te najważniejsze, które zaważą na kształcie naszej przyszłości. Z tego typu dylematami zmagamy się także w życiu zawodowym, które również niejednokrotnie stawiało Nas przed trudnymi wyborami. Wybory te stają się trudniejsze, kiedy ciąży nad nami presja czasu, a gra toczy się o duże pieniądze.
Niestety, unikanie podejmowania decyzji jest równoznaczne z tkwieniem w miejscu. Nawet jeżeli popełnimy błąd, błąd ten będzie dla nas bardziej rozwojowy niż zaniechanie działania. Umiejętność podejmowania trafnych decyzji oraz odporność na stres to jedne z najbardziej pożądanych cech u przyszłych pracowników. Spokój i opanowanie nosimy w sobie. Można je również w pewien sposób rozwinąć i wytrenować.
Największy wróg: PRESJA
Presja ogranicza nasze możliwości działania. Ogarniający nas stres powoduje, ż nie jesteśmy w stanie zrobić kroku naprzód i chowamy się w bezpiecznej bezczynności. Presja czasu, presja związana ze świadomością powagi sytuacji, a wreszcie presja nakładana na nas przez przełożonych, którzy często wychodzą z założenia, że stres to najlepsza motywacja. Stawiają nas przed wyborami ponad nasze możliwości i nie chodzi tutaj nawet o posiadane kompetencje, a o brak umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Jeżeli poziom pobudzenia w organizmie przekroczy granicę jego tolerancji, sparaliżują nas emocje i nie będziemy w stanie zrobić absolutnie nic. Z naukowego punktu widzenia presja ogranicza zdolności poznawcze – rozregulowuje system w mózgu odpowiedzialny za kontrolę i podtrzymanie określonej ilości informacji, niezbędnych do wykonania aktualnie postawionego przed nami zadania.
Z drugiej strony ostre stwierdzenie, że presja i stres to główni wrogowie działania też nie jest do końca prawdziwe. Na niektórych osób odrobina takich emocji działa mobilizująco, ludzie tacy dopiero czując presję potrafią się zorganizować i przejść od słów do czynu. „Przyjaciół trzymaj blisko, wrogów jeszcze bliżej” – ten przeciwnik naprawdę może stać się sprzymierzeńcem, trzeba go tylko umiejętnie oswoić.
Bez ryzyka nie ma sukcesu
Każda decyzja wiąże się z ryzykiem porażki, jednak brak decyzji to brak sukcesu. A to przecież na nim najbardziej w pracy nam zależy. Wybierając między dwiema możliwościami szansa na sukces wynosi 50 procent, a to i tak lepiej niż „opcja zerowa”. Kiedy ogarnia cię paraliżujący stres przede wszystkim otwórz okno, weź kilka głębokich wdechów i...
Odwlekanie nieuniknionego nie wpłynie pozytywnie na naszą ocenę sytuacji. Im dłużej będziesz zwlekać, tym większy stres będzie cię ogarniać, a myśli będą się kłębić w głowie.
Na języku polskim w szkole podstawowej - ucząc dzieci ortografii, powtarza się im, że w sytuacji, kiedy nie wiedzą jak napisać dane słowo powinny kierować się intuicją oraz pierwszym skojarzeniem. Podobnie jest w dorosłym życiu, te pierwsze myśli z reguły są najbardziej trafne, bo kolejne zaciemniają obraz sytuacji. Twój mózg sam nasuwa ci w pierwszej kolejności rozwiązanie, które jest dla Ciebie najlepsze.
Nie istnieją sytuacje bez wyjścia. Jasne, najlepiej zawsze byłoby mieć receptę na najkorzystniejsze rozwiązanie. Niestety cudowny przepis na wszystkie dylematy nie istnieje. Są dwie drogi wyjścia:
Jeżeli naprawdę boisz się ryzyka i nie jesteś mistrzem w podejmowaniu trafnych decyzji, boisz się o swoje stanowisko w razie niepowodzenia – wybierz opcję numer jeden. Jednak zanim to zrobisz przeanalizuj dokładnie całą sytuację.
Sugestia co do trafności pierwszych rozwiązań, które zrodzą się w naszych głowach nie oznaczała, że podejmowane decyzje powinny być pochopne. Rozwiązania takie mogą być brane pod uwagę w pierwszej kolejności, jednak całość sytuacji powinniśmy dogłębnie przeanalizować. Zapoznać się ze wszystkimi dostępnymi nam materiałami, opinią przełożonego lub współpracowników (podczas burzy mózgów rodzą się najlepsze pomysły), jednym słowem zrobić wszystko, żeby w razie niepowodzenia nie zarzucać sobie zaniedbania. Ten aspekt jest bardzo istotny zarówno dla nas, jak i dla pracodawcy, który będzie oceniał efekty naszego działania.
W razie, gdy w odpowiednim czasie nie podejmiemy żadnych kroków, ktoś inny może zrobić to za nas i wszystkie laury spadną na jego skronie. A tego chyba nikt by nie chciał. Więc jeżeli do tej pory nie poczuliście się zmotywowani, ten argument powinien Was przekonać.
Niekoniecznie chodzi tutaj o ludzi z firmowego otoczenia wobec, których drobna nutka nieufności jest jak najbardziej uzasadniona. To może być ktoś spośród Twoich znajomych lub rodziny. Osoba ta nie musi również znać się na branży lub problematycznym zagadnieniu. Twoja przewaga tkwi w jej życzliwości. Przedstaw jej sytuację i zaczerpnij obiektywnej opinii, na pewno ci to nie zaszkodzi, a może tylko pomóc. Jeżeli jesteś obdarzony dużą wyobraźnią, możesz spróbować odciąć się od problemu i wyobrazić sobie, że to twój kolega stanął przed istotnym wyborem i prosi cię o radę. Zastanów się co byś powiedział wcielając się w rolę doradcy.
- Uświadom sobie, że przed decyzja nie uciekniesz!
- Wiedz, że zawsze jest jakieś wyjście z sytuacji, chociaż nie ma jedynego słusznego rozwiązania.
- Albo podejmujesz najbezpieczniejszą z możliwych decyzji, mając pewność, że nawet gdy coś pójdzie nie tak to ani ty, ani firma nie stracicie zbyt wiele.
- Albo idziesz na całość. Stawiasz wszystko na jedną kartę i... zgarniasz całą pulę lub odchodzisz z pustymi rękoma.
- Dokonaj analizy
- Nie pozwól się wyprzedzić
- Zawsze miej w pobliżu kogoś zaufanego
- Wypisz sobie wszystkie „za” i „przeciw”
Najlepiej na dużej tablicy w formie tabeli lub mapy myśli. Wpisz po jednej stronie wszystkie argumenty przemawiające za danym rozwiązaniem, a po drugiej wszystko co może stanąć przeciw niemu. Co ważne argumenty nie mogą się równoważyć. Takie graficzne przedstawienie sytuacji nieco ją rozświetli i podsunie nowe rozwiązania.
To tylko niektóre z dziesiątek rozwiązań opisanego problemu. Obowiązkowo pamiętać trzeba, że będziemy ponosić odpowiedzialność za wszelkie podejmowane przez nas kroki. Jeżeli naprawdę nie radzisz sobie ze stresem, nie mówiąc już o podejmowaniu decyzji w stresujących sytuacjach zawsze możesz sięgnąć po poradę specjalisty: psycholog lub trener personalny znajdą indywidualne rozwiązanie z pewnością uciążliwej dla Ciebie przypadłości.
Autor: Katarzyna Rolnik
