Jak rozpoznać pracoholika?

Niektórzy potrafią traktować pracoholizm jak zaletę - jest zaangażowanie, ambicja, staranność, perfekcyjne wykonywanie powierzonych zadań. Czego chcieć więcej? Jest to coś, co często podoba się pracodawcom i wprawia ich w zadowolenie i dumę ze swojego pracownika. Jednak takie podejście ma więcej wad niż zalet i pozornie pozytywne skutki szybko mogą obrócić się w tragedię.

Należy pamiętać, że pracoholizm jest uzależnieniem. Polega na silnej potrzebie pracy, nad którą nie ma się kontroli i wewnętrznym przymusie pracy. Może nieść ze sobą dwa rodzaje skutków - pozytywne i negatywne. Te pierwsze łączą się przede wszystkim ze wzrostem wynagrodzenia, odnoszonymi sukcesami i wysoką efektywnością pracy. Skutki negatywne pojawiają się szybciej niż może się wydawać - efektywność spada, a wraz z nią jakość, ilość sukcesów czy zarobki. Można również wyróżnić zły wpływ na zdrowie - wypalenie psychiczne, zmęczenie, innego typu choroby związane na przykład z żołądkiem. Ale także inne skutki, które można połączyć z życiem - rozpad rodzin i małżeństwa, większa szansa na popadnięcie w inne nałogi.

Test - czy jesteś pracoholikiem?

Jest kilka wyznaczników, które pomogą nam odpowiedzieć na to pytanie. Jeśli większość odpowiedzi zgadza się z tym, jakie mamy podejście do pracy to jest to sygnał, że coś jest na rzeczy. Warto szczerze podejść do tych podpunktów, by poznać trochę prawdy o sobie.

• Wykonujesz stale kilka czynności jednocześnie.
• Zbytnio kontrolujesz innych. Niezależnie od stanowiska swojego i swoich współpracowników masz potrzebę analizy ich pracy.
• Uosabiasz wzmożony perfekcjonizm. Masz wielkie ambicje, wierzysz, że każdy cel można osiągnąć, a jeśli cokolwiek ci się nie uda mocno odczuwasz porażkę.
• Pogorszyły się twoje kontakty z otoczeniem. Przede wszystkim nie chcesz tracić czasu, który można poświęcić pracy. A po drugie interesuje cię tylko praca, więc jeśli już utrzymujesz kontakty to jedynie o takim charakterze.
• Nie potrafisz słuchać innych.
• Masz obniżony poziom energii, twoja psychika nie funkcjonuje tak jak powinna, nie panujesz nad swoimi emocjami.
• Nawet gdy masz czas wolny to myślisz o pracy i masz ochotę ją wykonywać.
• Denerwują cię nawet najmniej znaczące sytuacje, które są związane z czasem - kolejka, korek, opóźnienie. Przecież podczas tego oczekiwania można by spokojnie pracować.
• Objawy zdrowotne - bóle głowy, pleców, wysokie ciśnienie, stałe poczucie zmęczenia.
• Masz poczucie wartości, które uzależnione jest od obecnej sytuacji - gdy jest sukces wartość natychmiast rośnie, gdy przyjdzie porażka panuje poczucie beznadziei.
• Nie odżywiasz się prawidłowo i nie potrafisz odpoczywać.

Typy pracoholików

William Oates stworzył jedną z typologii pracoholików. Według niego można wyróżnić:

• Pracoholika "do szpiku kości" - jest to perfekcjonista, który ma poważne i osadzone na mocnych zasadach podejście do pracy. Nie toleruje braku kompetencji. Swą pracę wykonuje niezwykle sumiennie z nadmiernym zaangażowaniem.
• Nawróconego pracoholika - to osoba, która wydaje się pracować normalnie. Pracuje tyle, ile musi. Nie chce nadgodzin i dba sobie o swój wolny czas.
• Sytuacyjnego pracoholika - praca sprawia, że spełnia się ich potrzeba bezpieczeństwa. Pracoholizm nie wynika z ich osobowości.
• Pseudopracoholików - to swojego rodzaju grupa udawaczy. Starają się zachowywać jak pracoholicy, by dostać awans albo otrzymać premię. Potrafią manewrować sytuacją dla osiągnięcia własnych celów.
• Pracoholika uciekiniera - praca jest właściwie najlepszym lekarstwem dla ciężkiej sytuacji życiowej. Dzięki pracy takie osoby mogą uciec od całej grupy problemów, która może ich dotykać.

Pracoholizm należy leczyć. Ciężko jest wyjść z niego samemu. Zdrowego podejścia do pracy trzeba się na nowo uczyć. Pomocną dłoń wyciągają terapeuci, którzy potrafią poprzez rozmowę przywrócić właściwy stan rzeczy. Niezwykle ważna jest także pomoc rodziny czy przyjaciół. Choć ich pomoc często jest wypierana to warto naprawić tego typu stosunki i brać sobie do serca ich rady.

Autor: Daria Czajka