Twoje Curriculum Vitae - porady i wskazówki jak je napisać

Życiorys zawodowy powszechnie zwany Curriculum Vitae to nie tylko podsumowanie historii pracy i powierzonych obowiązków, ale przede wszystkim Twoja wizytówka biznesowa, której treść i zaprojektowana forma mają przekonać potencjalnego pracodawcę, że szuka właśnie kogoś takiego jak Ty. Odpowiedni dobór słów, wyeksponowana treść, zastosowany format graficzny i stylistycznych mają na celu zwrócenie uwagi pracodawcy właśnie na Ciebie, a w rezultacie na wybór Twojego CV spośród wielu innych. Dlatego nie możesz sobie pozwolić na żadne błędy merytoryczne i stylistyczne, niedomówienia, potknięcia słowne, nieodpowiednie rozplanowanie treści, którą chcesz przekazać, bo właśnie te błędy mogą Cię zdyskwalifikować już na samym początku.

Elementy, które powinien zawierać każdy życiorys oraz jak je opisać:

1) Dane personalne - czyli to co powinno znaleźć się w pierwszej części CV:

• imię i nazwisko, data urodzenia lub wiek
• adres zamieszkania - nie jest konieczne podawanie adresu stałego zameldowania, a nawet wskazane jest umieszczenie adresu miejsca, w którym obecnie przebywamy. Jeśli jesteśmy zameldowani w Gdańsku, a mieszkamy w Warszawie i w Warszawie poszukujemy pracy umieszczajmy adres warszawski. Inaczej w sytuacji, gdy szukamy pracy w innym mieście niż to, w którym mieszkamy obecnie, wówczas taką informacje o preferowanej lokalizacji zatrudnienia powinniśmy wyeksponować w liście motywacyjnym.
• telefon kontaktowy - podajemy numer telefonu komórkowego lub domowego, stacjonarnego. Gdy chcemy podać numer do firmy, w której obecnie pracujemy powinno być to zaznaczone wyraźnie, że jest to telefon służbowy. Informacja ta jest istotna dla dzwoniącego, gdyż chodzi o pełne zachowanie dyskrecji.
• adres e-mail - przy podawaniu adresu mailowego umieszczajmy adres naszego prywatnego konta. Adres konta firmy, w której obecnie pracujemy może się zdezaktualizować, gdy na przykład zmienimy pracę. Ponadto, potencjalny pracodawca, który chciałby przesłać do nas zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną nie ma do końca pewności, że informacja ta zostanie odczytana tylko przez właściciela konta. Bardzo ważna jest również kwestia nazewnictwa samego konta. Niedopuszczalne jest umieszczanie w swoim CV adresu typu: goguś007@.... lub wielkibrat@..... Lepiej jest w takiej sytuacji stworzyć sobie oddzielne konto, z którego będziemy wysyłać tylko aplikację na wybrane oferty pracy. Adres taki powinien być prosty i składać się najlepiej z imienia i nazwiska: jan.kowalski@...
• stan cywilny - tego typu informacja nie jest w CV wymagana. Jeśli już chcemy koniecznie ją umieścić piszmy jedynie: panna, kawaler, żonaty, mężatka. Nie dopisujmy liczby dzieci oraz tego w jakim są wieku, nie piszmy też, że jesteśmy rozwiedzeni lub w trakcie procesu rozwodowego. W takich przypadkach nie umieszczajmy stanu cywilnego w naszym dokumencie.

2) Wykształcenie - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• ukończone szkoły opisujemy w sposób achronologiczny, czyli rozpoczynamy od tej, która ukończyliśmy jako ostatnią. Podajemy rok ukończenia szkoły, następnie wymieniamy pełną nazwę szkoły (np. Państwowa Wyższa Szkoła ...), w przypadku uczelni wyższych wyszczególniamy: wydział, kierunek i specjalizację. Dopisujemy również informacje o uzyskanym stopniu naukowym (mgr ekonomii lub matura w przypadku szkoły średniej). Możemy także podać temat pracy dyplomowej, gdy jest on zbieżny ze stanowiskiem, na które akurat chcemy aplikować. Nie jest wskazane podawanie oceny uzyskanej na dyplomie a tym bardziej średniej ocen z całych studiów. Lepiej jest na przykład dopisanie informacji typu: 'Najlepszy student rocznika 2000', 'Najlepsza praca dyplomowa z zakresu ....', itp.
• gdy ukończyliśmy studia wyższe nie jest konieczne umieszczanie informacji o szkole średniej, a tym bardziej o szkole zasadniczej, jeśli do takiej kiedyś uczęszczaliśmy.
• w przypadku ukończenia, na przykład studiów podyplomowych umieszczamy taką informacje jako pierwszą z zachowaniem wytycznych opisanych powyżej (rok ukończenia, nazwa uczelni, specjalizacja, itp.)
   

3)  Doświadczenie zawodowe - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• umiejętne opisanie przebiegu kariery zawodowej jest już połową sukcesu w drodze do szukania satysfakcjonującej pracy. Dlatego też, przed opisaniem tej części CV, powinniśmy najpierw się do niej przygotować i zgromadzić wszelkie niezbędne informacje, z których potencjalny pracodawca jasno i klarownie zrozumie jakim jesteśmy pracownikiem i dlaczego warto nas zatrudnić.
• przystępując do opisywania doświadczenia zawodowego znowu rozpoczynamy od obecnego miejsca zatrudnienia lub ostatniego, jeśli aktualnie nie pracujemy. Duże znaczenie mają daty wskazujące na okres naszego zatrudnienia. Jeśli ktoś pisze w CV: '1999-2000 Firma X' to potencjalny pracodawca może tylko zgadywać ile dana osoba przepracowała w firmie X, bo przecież zatrudnienie mogło nastąpić na przykład w grudniu 1999 roku, a rozwiązanie umowy w czerwcu 2000 roku. I tym sposobem okazuje się, że osoba pracowała w firmie X tylko przez pół roku. Nie o to jednak chodzi, by potencjalnego pracodawcę wprowadzać w błąd, bo i tak w rozmowie kwalifikacyjnej zapytają nas ile dokładnie pracowaliśmy w firmie X. Piszmy zatem miesiąc oraz rok rozpoczęcia i zakończenia współpracy z daną firmą.
• przy podawaniu nazwy pracodawcy powinniśmy uwzględnić pełną nazwę firmy wraz z jej statusem prawnym (spółka akcyjna, spółka z o.o.). Jeśli firma nie jest powszechnie znana na rynku, dobrze jest dopisać krótki komentarz na temat kapitału, branży, regionu działania, np.: 'Firma z kapitałem niemieckim, działająca w branży motoryzacyjnej, posiadająca oddziały na terenie całej Polski'. Ta informacja jest szczególnie istotna, gdy w ofercie pracy zaznaczono, że poszukiwana jest osoba z doświadczeniem w branży motoryzacyjnej lub pokrewnej. W ten sposób zwiększamy swoje szanse u potencjalnego pracodawcy.
• gdy przedstawiliśmy już naszego aktualnego (ostatniego) pracodawcę, podajemy pełną nazwę stanowiska, które zajmujemy (zajmowaliśmy). Niedopuszczalne jest, żeby zamiast stanowiska podawać tylko dział, w którym pracujemy. Bo na przykład taka informacja w CV : 'Dział Finansowy' nic nie mówi potencjalnemu pracodawcy na temat specyfiki wykonywanej przez nas pracy. Pracując w Dziale Finansowym można być przecież Asystentem ds. Finansowych, Analitykiem Finansowym czy Kontrolerem Finansowym. Są to trzy różne stanowiska. Pamiętajmy zatem, aby podawać przede wszystkim nazwę naszego stanowiska, a to w jakim dziale stanowisko jest umiejscowione traktować jako informację dodatkową.
• nie zapominajmy o wypisaniu w CV zadań i obowiązków, które wykonujemy i za które jesteśmy odpowiedzialni. Podanie samej nazwy stanowiska często jest niewystarczające dla potencjalnego pracodawcy. Osoba czytająca nasze CV chciałaby już na tym etapie dowiedzieć się, czym się zajmujemy, jaki jest zakres naszych obowiązków czy odpowiedzialności. Postarajmy się zatem, wypisać w punktach najważniejszy zakres naszych zadań. Formułujmy zdania o prostej konstrukcji w sposób typu: 'Nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem Działu Finansowego' unikając form osobowych takich jak: 'Zajmuję się nadzorowaniem Działu Finansowego tak, aby funkcjonował on prawidłowo'. Niedopuszczalne jest używanie formy dokonanej, tj.: 'Nadzorował funkcjonowanie Działu Finansowego'.
• analogicznie opisujemy pozostałe miejsca zatrudnienia wymieniając okres pracy (miesiąc i rok rozpoczęcia / zakończenia), zajmowane stanowisko i zakres zadań.
• istotnym elementem doświadczenia zawodowego są osiągnięcia, o których często zapominamy przygotowując swoje CV. Pod pojęciem 'osiągnięć' rozumie się wszystkie działania, zadania, projekty, które wykonaliśmy, i które w sposób pośredni lub bezpośredni przyczyniły się np. do usprawnienia pracy działu, w którym pracujemy lub nawet rozwoju czy zysku firmy. O swoich osiągnięciach powinniśmy pisać w sposób prosty, klarowny używając pozytywnych stwierdzeń i takich słów jak: 'stworzenie', 'wprowadzenie', 'zwiększenie', 'zredukowanie', 'założenie', 'wykreowanie', 'wynegocjowanie', 'podpisanie', itp. Oto przykład: 'Wybór nowoczesnego systemu finansowo - księgowego oraz nadzór nad jego wdrożeniem w całym dziale (wcześniej firma korzystała z przestarzałego i mało funkcjonalnego systemu)'. Zamieszczenie w CV takiej informacji jest bardzo istotne, bo być może pracodawca, który właśnie czyta nasze CV zamierza wdrażać nowy system finansowo-księgowy i ktoś taki jest mu potrzeby. Uruchamia się wtedy myślenie: 'Skoro ten kandydat mógł to zrobić w swojej firmie, będzie w stanie zrobić to również dla nas'.

4)  Kursy i szkolenia - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• wszelkie ukończone kursy, szkolenia, seminaria opisujemy w sposób odwrotny do chronologicznego, czyli rozpoczynamy od ukończenia ostatniego. Wymieniamy pełny temat szkolenia/kursu (np. Nowoczesne techniki sprzedaży), następnie przez kogo było organizowane. Jeśli szkolenie odbyło się za granicą dopisujemy również nazwę kraju.
• jeśli szkolenie czy kurs, w którym uczestniczymy kończy się uzyskaniem np. certyfikatu, dyplomu, również powinniśmy taką informację umieścić.
• podawanie czasu trwania szkolenia ma istotne znaczenie, gdy szkolenie trwało np. cztery-pięć dni lub więcej.
• starajmy się w CV wypisywać szkolenia najbardziej istotne z punktu widzenia pracy, którą wykonujemy lub jeśli mogą one mieć znaczenie w przypadku oferty, na którą aplikujemy. Często wpisywanie szkoleń/kursów typu: 'Podstawy obsługi komputera' czy 'Maszynopisanie' jest niepoważnie odbierane, gdy stanowisko, na którym pracujemy wymaga od nas znajomości zaawansowanych technologii informatycznych.

5)  Umiejętności - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• w tej części CV umieszczamy informacje o wszystkich naszych umiejętnościach językowych oraz związanych np. z obsługą komputera. Pisząc o języka obcych starajmy się opisać poziom jego opanowania w mowie i piśmie, używając przy tym takich standardowych określeń jak: znajomość podstawowa, komunikatywna, dobra, bardzo dobra lub płynna w mowie i piśmie. Unikajmy niezrozumiałych sformułowań typu: 'język angielski - poziom średni, raczej zaawansowany, komunikatywny bierny.' Gdy pracodawca przeczyta takie zdanie, tak naprawdę nie będzie w stanie określić, czy my ten język znamy, czy też tylko nam się tak wydaje. Jeśli mamy ukończone kursy językowe np. FCE, TOEFL dopiszmy to koniecznie, a uwiarygodni to nasz poziom znajomości języków obcych.
• opisując znajomość obsługi komputera powinniśmy ograniczyć się do wymienienia konkretnych programów, które obsługujemy na co dzień. Nie wymieniajmy programów, o których tylko wiemy że istnieją, ale nigdy się z nimi nie zetknęliśmy, bo wówczas przestajemy być wiarygodni.
• jeśli jesteśmy posiadaczami prawa jazdy, napiszmy o tym w CV. Nie musimy dopisywać, że posiadamy samochód marki X, który ma 3 lata i jest w kolorze czerwonym.

6)  Zainteresowania - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• każdy pracodawca czytając nasze CV zwraca uwagę na wypisane przez nas zainteresowania, bo przecież ważne jest to, co lubimy robić poza sferą zawodową. Dlatego starajmy się pisać o tych rzeczach, którymi interesujemy się naprawdę, o których mamy coś do powiedzenia i o których możemy porozmawiać z naszym rozmówcą. Pamiętajmy o tym, że osoba z którą się spotkamy na rozmowie kwalifikacyjnej może mieć podobne zainteresowania i wtedy szybko się nasza wiedza na dany temat zostanie zweryfikowania.
• wypisujmy kilka najważniejszych obszarów naszych zainteresowań i tylko tych, w których uważamy się za tzw. ekspertów. Jeśli na przykład interesujemy się polską literaturą współczesną, to tak właśnie powinniśmy sformułować obszar naszych zainteresowań. Piszą ogólnie, to znaczy: 'literatura współczesna' możemy zostać zapytani np. o pisarzy amerykańskich czy francuskich a wówczas będziemy musieli się tłumaczyć, że mieliśmy na myśli tylko autorów polskich.
• a oto autentyczny przykład sytuacji: osoba napisała w CV, że interesuje się motoryzacją. Poproszona o opowiedzenie czegoś więcej, odpowiedziała, że jej zainteresowanie motoryzacją wynika z tego, iż bardziej preferuje wycieczki zmotoryzowane niż na przykład wycieczki piesze czy rowerowe.

7)  Dodatkowe informacje - cel zawodowy, możliwość rozpoczęcia pracy, atuty, zdjęcie - czyli jak je opisać, co wyszczególnić i dlaczego:

• w życiorysie zawodowym można umieścić jeszcze wiele innych, niestandardowych informacji, ale należy to stosować tylko w sytuacjach uzasadnionych lub gdy otrzymujemy od pracodawcy wyraźną wskazówkę, np. w treści ogłoszenia. Musimy przy tym pamiętać, że CV nie powinno być zbyt obszerne, a informacje w nim podane powinny być jasne i klarowne.
• gdy umieszczamy w CV np. cel zawodowy i piszmy: 'Objęcie stanowiska kierowniczego w dziale sprzedaży w międzynarodowej firmie' to musimy pamiętać, aby cel ten był adekwatny do oferty, na którą zdecydowaliśmy się aplikować. Jeżeli postanowiliśmy wysłać swój życiorys na ogłoszenie, w którym czytamy że polska firma poszukuje Regionalnego Przedstawiciela Handlowego, wówczas cel zawodowy, który wcześniej nakreśliliśmy nie koresponduje z ofertą, na którą odpowiadamy. Tym samy wprowadzamy potencjalnego pracodawcę w błąd i raczej nie bądźmy zdziwieni jak nikt się z nami nie skontaktuje. Podsumowując: jeśli już decydujemy się na opisanie celu zawodowego w swoim CV dopasowujmy go do ofert, na które chcemy aplikować lub wysyłajmy CV tylko na te ogłoszenia, które są zgodne z celem, który sobie postawiliśmy.
• często zdarza się, że osoby informują w swoich życiorysach zawodowych o możliwości rozpoczęcia nowej pracy, podając przy tym konkretny dzień i miesiąc. Informacja taka powinna być umieszczana w liście motywacyjnym.
• nie zapominajmy w CV o wypisaniu swoich atutów, czyli innymi słowy tego, co mamy do zaoferowania potencjalnemu pracodawcy oprócz wykształcenia, wiedzy i doświadczenia. To, że jesteśmy bardzo dobrze zorganizowani, rzetelni, systematyczni, że potrafimy pracować pod presją czasu, że nie mamy trudności z nawiązywaniem kontaktów z innymi ludźmi, że jesteśmy otwarci, życzliwi, że potrafimy pracować samodzielnie ale również zespołowo, że jesteśmy kreatywni, przedsiębiorczy, zdyscyplinowani - to wszystko działa na naszą korzyść, daje nam obraz osoby jaką jesteśmy. Musimy być jednak przygotowani, że pracodawca czytając o naszych atutach zapyta nas, jakie mamy wady, bo powszechnie wiadomo, że nie ma ludzi idealnych.
• umieszczenie w CV referencji nie jest powszechnie wymagane ani konieczne. Jeśli jednak wymaga tego od nas potencjalny pracodawca prosząc w ofercie pracy o udostępnienie listy referencji, musimy zadbać o to, żeby osoby których dane personalne i kontaktowe umieszczamy w CV były o tym poinformowane. W innym przypadku, starajmy się nie podawać konkretnych nazwisk i telefonów kontaktowych a napisać jedynie 'Referencje dostępne na życzenie' i w takiej sytuacji faktycznie mieć przygotowaną listę referencji na wypadek, gdyby o nią poproszono.
• obecnie wiele osób decyduje się na zamieszczenie swojej fotografii w życiorysie zawodowym, coraz częściej też jest to wymóg pracodawcy. Umieszczając zdjęcie w CV musimy pamiętać o tym, że dołączamy je do dokumentu, a więc powinno ono spełniać pewne wymogi formalne. Zdjęcie musi posiadać odpowiedni format (podobnie jak np. w dowodzie osobistym czy paszporcie), powinno być wkomponowane w dokument CV, tak aby wszystko tworzyło jedną spójną całość. Niedopuszczalne jest dołączanie naszego zdjęcia w formacie 9 x 13 lub większym, zdjęcia w towarzystwie osób trzecich lub na tle widoków krajobrazowych w pozach niestosownych do okoliczności (np. osoba, która opala się na plaży, osoba z plecakiem spacerująca po górach w Ameryce Południowej). Niestosowne jest również przesyłanie zdjęć, które na odwrocie mają jakiś komentarz typu: 'To ja w Pieninach zeszłego lata' lub stosowanie podpisów pod zdjęciami: 'Oto jestem. Pozdrawiam i czekam' (przykłady autentyczne).

Po przeczytaniu Twojego CV, pracodawca powinien uzyskać odpowiedzi na następujące pytania: Kim jesteś? Jakie umiejętności posiadasz? Co aktualnie robisz zawodowo i co udało Ci się osiągnąć w obecnej pracy? Jakie doświadczenie zdobyłeś pracując na poprzednich stanowiskach? Jak firma (potencjalny pracodawca) może wykorzystać Twoją wiedzę, umiejętności, doświadczenie i predyspozycje osobowościowe.

Masz wątpliwości co do tego, czy Twoje CV zwróci uwagę pracodawcy? Skorzystaj z pomocy naszych specjalistów ds. rekrutacji i zamów bezpłatną ocenę CV.

Autor:
Izabela Jurelewicz
HR Operations Manager
im@jobs.pl