Głupie pytania HRowców…

Podczas rozmów rekrutacyjnych kandydaci pytani są przede wszystkim o wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie i umiejętności. Czasami jednak rekruterzy zaskakują aplikantów nieszablonowymi pytaniami, w opinii kandydatów - głupimi. Czy są takimi w rzeczywistości? I jak odpowiadać na tego typu pytania?

Proszę o sobie coś opowiedzieć…

To pytanie wielu kandydatów doprowadza do szewskiej pasji. Jedni maja dość streszczania swojego życiorysu, inni nie mają bladego pojęcia co powiedzieć. W powszechnej opinii takie pytanie to "zapchajdziura", która daje rekruterom kilkadziesiąt sekund na odszukanie aplikacji kandydata, zorganizowanie dokumentów na biurku itp.

W rzeczywistości jednak pytanie to pozwala lepiej poznać kandydata - sprawdzić, czy jest komunikatywny, czy nie ma trudności z wysławianiem się, czy potrafi zaprezentować się w ciekawy sposób. To dobry moment, aby kandydat opowiedział nie tylko o swoim wykształceniu i doświadczeniu, ale także o czynnikach motywujących go do pracy, ambicjach, pasjach.

Ponieważ pytanie to często pada na rozmowie kwalifikacyjnej jako pierwsze, udzielana odpowiedź stanowi ważny element pierwszego wrażenia, jakie kandydat wywiera na specjalistach do spraw rekrutacji.

Mając szansę opowiedzenia o sobie, kandydat powinien przedstawiać się w pozytywnym świetle, dając szansę rekruterom, aby go polubili. Nawiązując taką nieformalną więź, kandydat zyskuje w podświadomości rekruterów dodatkowe punkty.

Istnieje grupa pytań testujących konkretne kompetencje i umiejętności kandydatów. Prośba o deklamację wiersza jest w rzeczywistości upewnieniem się, czy dana osoba potrafi działać pomimo stresu i w jaki sposób radzi sobie w nietypowych sytuacjach.

Czy może Pani zadeklamować jakiś wiersz?

Inżynierowie i informatycy są czasami pytani o ocenę z języka polskiego w szkole średniej. Wiele osób nie znajduje związku pomiędzy takim pytaniem, a kompetencjami wymaganymi w obecnej pracy. Tymczasem do zadań inżynierów, programistów, informatyków itp. nierzadko należą także spotkania merytoryczne z klientami, sporządzanie raportów, sprawozdań, instrukcji obsługi. Przy tego rodzaju obowiązkach komunikatywność i poprawność językowa są tak samo ważne, jak umiejętności programistyczne czy znajomość rysunku technicznego!

Osoba aplikująca na stanowisko w call center nie powinna być zaskoczona pytaniem w stylu "Proszę mi powiedzieć, krok po kroku, jak Pani robie pranie w pralce?". Oczywiście nie jest to pytanie o ilość białej czy czarnej bielizny, jaką pierzemy, ale sprawdzenie umiejętności szczegółowego i jasnego przedstawiania konkretnej procedury. Jest to cecha niezbędna na stanowiskach typu help desk czy call center, na których pracownicy udzielają klientom instrukcji postępowania w określonych sytuacjach (reklamacje, aktywacja usług, aktualizacja danych, itp.).

Czy lubi Pani pracować?

Standardem są również pytania podchwytliwe, dociekające czynników motywujących kandydata do pracy, jego ambicji, cech charakteru:

• Dlaczego chciałby Pan u nas pracować?
• Czy Pani poważnie traktuje nasza firmę?
• Czy podoba się Panu mój krawat?
• Czy chciałaby Pani, aby ludzie się Pani bali?
• Czy płaci Pan podatki?
• Jaka jest Pana największa wada?

Sztuką jest odpowiedzenie na powyższe pytania w sposób dyplomatyczny, ukazujący kandydata jako człowieka opanowanego, tolerancyjnego, otwartego na dyskusję. Wszelkie skrajne cechy (nadmierna uległość - upór, brak wiary we własną wartość - arogancja) odstraszają i są źle postrzegane przez przyszłych pracodawców.

Czy planuje Pani kolejne dziecko?

Dość często - niestety - padają wciąż pytania niezgodne z prawem, np. o planowanie rodziny (lub o stosowanie środków antykoncepcyjnych). Na forach internetowych można znaleźć podpowiedzi, w jaki sposób radzić sobie z takimi pytaniami: 'Co będzie jeśli zajdzie pani w ciążę?' " - Urodzę", " - Znacznie się zaokrąglę", "- Natychmiast podzielę się tą radosną wiadomością z moimi rodzicami".

Trudno też usprawiedliwić pytanie o to, czy wierzymy w Boga. Ponieważ informacja ta pod żadnym pozorem nie powinna interesować pracodawcy (tak samo jak nasze orientacja seksualna, poglądy polityczne, stan rodzinny), a dodatkowo nie ma ona żadnego wpływu na jakość wykonywanych przez nas obowiązków, niełatwo jest uzasadnić celowość takiego pytania.

Jeśli niewygodne pytanie z pogranicza prawa mimo wszystko w rozmowie się pojawi, kandydat może odbić piłeczkę i zapytać pracodawcę, w jaki sposób zadane pytanie wiąże się z jego przyszłą pracą i zadaniami, które będzie musiał wykonywać. Jeśli pytanie rekrutującego ma głębszy sens (np. praca wiąże się z dużą liczbą wyjazdów służbowych, co wpływa na relacje rodzinne), na pewno zostanie on wtedy wyjaśniony.

Dlaczego? Ale dlaczego? A dlaczego?

W trakcie rekrutacji na stanowiska wymagające dużej odporności na stres, często sprawdza się kandydatów właśnie pod tym kątem. Podczas rozmowy rekrutacyjnej najprostszym testem w tym kierunku jest seria pytań, mogąca wyprowadzić z równowagi nawet największego flegmatyka.

• "Dlaczego ma Pan na imię tak jak Pan ma?
• A dlaczego Pana córka ma na imię tak jak ma?
• Czy mieszka Pan w domu, mieszkaniu własnościowym czy spółdzielczym?
• A na którym piętrze?".

Reakcje kandydatów bywają przeróżne - jedni cierpliwie odpowiadają, drudzy rzucają rekruterom złośliwe (lub błyskotliwe) uwagi, a jeszcze inni w gniewie wychodzą. Jeśli pracodawca poszukuje osoby zdecydowanej, umiejącej "walczyć o swoje", wyrazista (ale nie agresywna!) postawa zostanie uznana za zaletę. Jeśli natomiast przyszła praca wymaga opanowania (np. obsługa klienta, call center), okazywanie emocji oraz opryskliwe uwagi zostaną zakwalifikowane jako wady kandydata.

Czy lubi Pan żuć gumę?

Choć większość pytań zadawanych przez osoby rekrutujące podczas rozmów kwalifikacyjnych ma sens i udzielane odpowiedzi niosą (lub w założeniu mają przynieść) określone informacje o umiejętnościach, kwalifikacjach, cechach charakteru, czynnikach motywujących i ambicjach kandydatów, to jednak pojawiają się także tak zwane "kwiatki", czyli pytania, które trudno sensownie uzasadnić, np.:

• Jaki ma Pan rozmiar buta? (nauczyciel).
• Czy umie Pan jeździć na rowerze? (spawacz).
• Czy lubi Pan kwiaty? (inżynier budownictwa).
• Czy Pana wiek odpowiada temu zamieszczonemu w CV? (sales manager).
• Jaką miała Pani średnią ocen na świadectwie maturalnym? (absolwentka wyższej uczelni z kilkuletnim doświadczeniem zawodowym)

Być może ich autorzy są w stanie wytłumaczyć, czym kierowali się w momencie zadawania danego pytania. Jeśli tak, będziemy zobowiązani za przybliżenie nam tej tajemnicy.

Autor: Anna Giertler

Specjalista ds. Marketingu

Internetowy Serwis Pracy JOBS.PL