6 zmian w umowach pracowniczych od 2016 roku

22 lutego br. weszła w życie jedna z najważniejszych nowelizacji Kodeksu pracy na 2016. Wprowadza ona nowe zasady podpisywania umów pracowniczych. Najbardziej diametralna zmiana dotyczy zawierania umów o pracę na czas określony, które wprowadziła ustawa z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DZ.U z 2015 roku, poz.1220).

1. Zmiana odnośnie zatrudnienia na umowę o pracę na czas określony

Co do zasady wprowadzono ograniczenie odnośnie ilości umów, które mogą być zawierane z pracownikiem na czas określony. Zgodnie z zapisami w prawie pracodawca może podpisać jedynie trzy takie umowy. Ograniczenie dotyczy również czasu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Obecnie nie może on przekroczyć łącznie 33 miesięcy. W tym wypadku nie ma już znaczenia czy takich umów jest kilka czy tylko jedna. Zawarcie czwartej mowy (a nawet tylko jednej) , której czas przekracza zapisany w ustawie okres 33 miesięcy jest równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony.

Przed nowelizacją przepisów w Kodeksie pracy nie można było znaleźć wskazań odnośnie ograniczenia czasowego w zakresie zawierania umów na czas określony.
Wyjątki: Ograniczeń, o których mowa wyżej nie stosuje się w przypadku, gdy zawarcie umowy na czas określony ma swoje uzasadnienie w znowelizowanych przepisach. Innymi słowy te ustalenia nie są obowiązujące w przypadku:

• zastępowania innego pracownika,
• prac sezonowych oraz dorywczych,
• zatrudnienia w placówkach zagranicznych,
• pracy wykonywanej na czas kadencji.

2. Okres trwania wypowiedzenia

Okres wypowiedzenia dla umów zawartych na czas określony jest obecnie taki sam jak dla umów podpisanych na czas nieokreślony. Długość trwania okresu wypowiedzenia jest uzależniona od czasu trwania umowy, a dokładnie:

• w sytuacji, gdy umowa jest zawarta na okres krótszy niż 6 miesięcy: pracodawca ma obowiązek wypowiedzenia jej z okresem wynoszącym dwa tygodnie,
• w przypadku, gdy umowa była podpisana na dłuższy okres niż 6 miesięcy, ale krócej niż na 3 lata wiążące będzie wypowiedzenie miesięczne,
• w odniesieniu do umowy, która została podpisana na co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia wydłuża się do trzech miesięcy.

Zmiany nie dotyczą dalej obowiązku podawania przyczyny wypowiedzenia umowy przez pracodawcę, który podpisał ją na czas określony.

3. Ponowne zawieranie umów na okres próbny

W nowo zdefiniowanych przepisach sprecyzowano kwestię możliwości ponownego zawarcia umowy na czas próbny. Dopuszcza się taką możliwość w przypadku, gdy pracownik w ramach nowej umowy będzie wykonywał inne obowiązki niż te, które podejmował w ramach wcześniejszych zobowiązań.

Wskazaniem do ponownego zawarcia umowy na okres próbny może być sytuacja, w której pracownik będzie wykonywał ten sam rodzaj pracy co wcześniej, z tym, że od dnia wygaśnięcia lub rozwiązania poprzedniej umowy o pracę u tego pracodawcy minął okres minimum trzech lat.

W nowelizacji prawa zostały zawarte informacje mówiące o celu zawierania umów na okres próbny. W świetle przepisów prawnych umowa ta ma na celu sprawdzenie kwalifikacji pracownika i możliwości zatrudnienia go do wykonywania określonej pracy.

Graniczny czas trwania umowy na okres próbny wynosi trzy miesiące.

4. Trzy rodzaje umów

Po zmianach w Kodeksie pracy wyróżnione zostały 3 rodzaje umów o pracę:

• na czas określony,
• na czas nieokreślony,
• na okres próbny.

5. Pominięcie dwóch umów terminowych

Nowelizacja nie wyszczególnia natomiast dwóch rodzajów umów terminowych, które były obowiązujące przed nadejściem zmian, a mianowicie:

• umów na czas wykonania określonej pracy,
• umowy na zastępstwo.

Ustawodawca określa je jako szczególne przypadki zawierania umów na czas określony. Wobec nich nie stosuje się ani ograniczeń czasowych ani ilościowych.

6. Zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy

Nowe regulacje prawne wprowadzają również ułatwienia dla firm. Zgodnie zapisami w Kodeksie pracy pracodawca będzie mógł jednostronnie zwolnić pracownika, który jest w okresie wypowiedzenia z obowiązku świadczenia pracy. Jednocześnie zwolniony pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Najważniejsze zmiany jakie dokonały się w zasadach podpisywania umów pracowniczych obrazuje poniższa infografika:

Artykuł powstał we współpracy z licencjonowanym biurem rachunkowym Tax Expert 24, stworzonym przede wszystkim z myślą o potrzebach firm z sektora MSP, start-upów, spółek prawa handlowego oraz firm z udziałem kapitału zagranicznego.