Franczyza - pomysł na własny biznes

Własna firma to marzenie wielu ludzi o przedsiębiorczym usposobieniu i kierowniczych predyspozycjach. Jeśli nie posiadamy jednak innowacyjnego pomysłu lub dużego kapitału na start, przebicie się wśród konkurencji jest niezwykle trudne. Czasy małych, niezależnych sklepików i drobnych zakładów rzemieślniczych odchodzą już do historii. Przyszłość należy do wielkich graczy, którzy coraz częściej dyktują warunki rynkowej ruletki. Czy w tej sytuacji powinniśmy wszyscy porzucić marzenia o posiadaniu własnego biznesu? Nic bardziej mylnego! Rynek przechodzi przez różne fazy i gdy jedne modele biznesu odchodzą do lamusa, w ich miejsce pojawiają się nowe, które lepiej odpowiadają na potrzeby współczesności. Tak jest właśnie z franczyzą, która daje możliwość zarówno tym, którzy posiadają pomysł na własny biznes (franczyzodawcom), jak i tym, którzy go nie mają, ale chcą czerpać korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej (franczyzobiorcom). Kim są jedni i drudzy?

Franczyza - pomysł na własny biznes

Franczyza to sieć powiązanych ze sobą przedsiębiorstw (franczyzobiorców), posiadających niezależność prawną i finansową, jednak podlegające jednemu, wspólnemu podmiotowi (franczyzodawcy), z którym wiąże je umowy franczyzy. Porozumienie polega na udostępnianiu im przez franczyzodawcę koncepcję biznesu i możliwość działalności pod jego marką, jeśli spełni formalne i finansowe wymogi. Należą do nich m.in:

• konieczność zaopatrywania się w konkretne towary, u wybranych dostawców lub dostarczania usług zgodnych z wytycznymi przyjętymi przez wszystkich franczyzobiorców,
• obowiązek uczestniczenia w akcjach reklamowych sieci,
• poddawanie się kontrolom franczyzodawcy,
• zachowanie tajemnic dotyczących działalności (klauzule zabezpieczające),
• ponoszenie opłat na rzecz franczyzodawcy (za przyłączenie do sieci, a także bieżące opłaty od dochodów i inne, ustalone wcześniej w umowie).

Rynek franczyzy w Polsce

Pierwszym polskim franczyzodawcą była marka Mr Hamburger, który zawitał na naszym rynku w 1991 roku. Przełomowym był początek nowego tysiąclecia, z którego nadejściem przywitaliśmy także Polską Organizację Franczyzodawców. W ciągu pięciu kolejnych lat liczba sieci franczyzowych wzrosła aż trzykrotnie, a do końca 2015 ponad jedenastokrotnie i obecnie przekracza 1100. Co warte odnotowania, rynek ten zupełnie nie uległ negatywnym skutkom kryzysu finansowego z 2008 roku. Przeciwnie, w ciągu roku przybyło 100 nowych marek i otwartych zostało około 7000 punktów. Efekty konsolidacji widzi każdy: niezależne, często rodzinne sklepiki, kawiarnie, restauracje czy salony urody coraz częściej zastępowane są przez oddziały większych sieci, oddalone od siebie nawet o kilkaset metrów. Jako że niejednokrotnie dostarczają produkty i usługi w niższych cenach, nie mogą narzekać na brak klientów.

W ostatnim czasie, co widać już na powyższym wykresie, dynamika konsolidacji rynku osłabła. Przyczyną nie jest jednak wyczerpywanie się tej koncepcji działalności, a “oczyszczanie się" rynku z przedsięwzięć, które z rożnych powodów nie zyskały uznania polskich konsumentów. Można zatem powiedzieć, że rynek franczyzy w naszym kraju powoli dojrzewa, a wraz z nim dojrzewają także klienci. Prognozy jednoznacznie pokazują jednak, że jeszcze przez długi czas będziemy mieli do czynienia ze wzrostem liczby takich sieci i powstawaniem nowych placówek franczyzobiorców, co wynika z badań przeprowadzonych przez PROFIT system:

Wreszcie należy odnotować jeszcze jeden pozytywny franczyzy w Polsce: przewaga rodzimych sieci nad zagranicznymi. Taki trend dowodzi rosnącej świadomości potrzeby wspierania krajowych marek u naszych obywateli.

Franczyza bez podatku handlowego

Rząd planował objąć podatkiem handlowym sieci franczyzowe, jednak liczne protesty środowiska wymusiły zmianę decyzji. Ostatecznie zgodnie z ustawą o podatku handlowym obowiązującą od 1 września 2016 roku przedsiębiorstwa zrzeszone w sieci franczyzowe nie są zobligowane do jego płacenia.