Rzecznik patentowy - zawód odporny na bezrobocie

Wśród młodych rzeczników patentowych brakuje absolwentów uczelni technicznych. Blisko połowa aplikantów rzecznikowskich to prawnicy. Niedobór młodych, kreatywnych rzeczników patentowych z wykształceniem technicznym może niekorzystnie wpłynąć na innowacyjność polskiej gospodarki.

Zawód rzecznika patentowego nie jest szeroko znaną profesją, chociaż może poszczycić się niemal stuletnią historią. By zostać rzecznikiem trzeba poświęcić sporo czasu, mieć ukończone studia na kierunku technicznym, przyrodniczym lub na wydziale prawa oraz trzyletnią aplikację zawodową a także znać języki obce. Ale gra jest warta świeczki. Pozytywny wynik egzaminu kończącego aplikację daje dożywotnie prawo wykonywania zawodu, niezłe zarobki, niezależność i możliwości ciągłego rozwoju.

Rzecznik patentowy to wolny zawód. Polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej dotyczących ochrony prawnej wynalazków, wzorów użytkowych, znaków towarowych, wzorów przemysłowych a także topografii układów scalonych. W wielu krajach europejskich rzecznicy wybierają, w której dziedzinie wolą się specjalizować - czy w ochronie patentów i wzorów użytkowych czy znaków towarowych i wzorów przemysłowych. W Polsce każdy rzecznik patentowy ma prawo występowania w imieniu klienta we wszystkich rodzajach spraw, ale w praktyce patentami chętniej zajmują się osoby z przygotowaniem technicznym, natomiast ochrona znaków towarowych i wzorów przemysłowych przyciąga rzeczników z wykształceniem prawniczym.

Młodym rzecznikom i aplikantom nie grozi bezrobocie. Są poszukiwani przez kancelarie rzecznikowskie, znajdują zatrudnienie w korporacjach i instytutach badawczych. Pomimo tego liczba rzeczników wciąż maleje. Od 2006 r. ilość osób wpisanych na listę rzeczników patentowych prowadzoną przez Polską Izbę Rzeczników Patentowych (PIRP) spadła z 990 do 913. Blisko połowa z nich to osoby będące na emeryturze. 344 osoby mają tytuł europejskiego rzecznika patentowego, czyli mogą prowadzić postępowania zgłoszeniowe przez Europejskim Urzędem Patentowym (European Patent Organization - EPO). Dla porównania w Niemczech europejskich rzeczników patentowych jest 3493, w Wielkiej Brytanii 1961 we Francji 920 a we Włoszech 456. Te dysproporcje świadczą o zróżnicowaniu Europy pod względem poziomu innowacyjności gospodarek poszczególnych krajów.

- W Polsce cały czas ochrona własności przemysłowej nie jest dostatecznie dobrze rozumiana przez przedsiębiorców - mówi mecenas Dorota Rzążewska, krajowy i europejski rzecznik patentowy, patron aplikantów rzecznikowskich. - A gdy przedsiębiorcy nie do końca wiedzą, co kryje się pod pojęciem praw własności przemysłowej i intelektualnej to nie potrafią się poruszać w gąszczu najróżniejszych przepisów regulujących zasady uzyskiwania takich praw i wykorzystywania ich w strategii biznesowej swojej firmy. Siłą rzeczy nie zdają sobie sprawy, że istnieje zawód, który skupia osoby odpowiednio do tego szkolone. Myślę, że jest to jeden z powodów, dla których o zawodzie rzecznika patentowego niewiele się mówi.

Pod koniec bieżącego roku grono rzeczników patentowych zasilą absolwenci ostatniej aplikacji prowadzonej przez Izbę w latach 2009-2011. W 2012 r. PIRP ogłosi nowy nabór. Ważne by zgłosiło się na niego jak najwięcej osób z wykształceniem technicznym. Fundacja JWP Masz Pomysł? Masz Patent. Masz Zysk! przekonuje studentów politechnik do wyboru kariery rzecznika patentowego. 26 października rusza projekt Rzecznicy Talentów, w ramach którego studenci, absolwenci i doktoranci Politechniki Warszawskiej będą mogli uczestniczyć w bezpłatnych seminariach dotyczących ochrony własności intelektualnej i przemysłowej. Dla chętnych spoza Warszawy w późniejszym terminie będzie uruchomiony kurs on-line.

Więcej o projekcie można dowiedzieć się na stronie www.jwp-fundacja.pl.

Fundacja JWP Masz Pomysł? Masz Patent. Masz Zysk! to organizacja non-profit, stawiająca sobie za cel popularyzację wiedzy z zakresu ochrony własności intelektualnej i przemysłowej oraz wspieranie innowacyjności.