Sztuczna inteligencja w szybkim tempie przekształca globalny rynek pracy, zmieniając sposób funkcjonowania firm, organizację pracy zespołów oraz kompetencje, które stają się kluczowe w różnych branżach. Coraz szersza adopcja AI przyspiesza powstawanie nowych ról i specjalizacji, a umiejętność pracy z narzędziami opartymi na AI staje się dziś koniecznością, a nie tylko przewagą konkurencyjną.
Współczesny rynek pracy się zmienia a wraz z nim zmienia się podejście do motywacji pracowników. Dzisiejsi pracownicy mają zupełnie inne oczekiwania wobec pracodawców niż pokolenie sprzed dekady. Nie wystarczy już sama stabilna pensja wypłacana punktualnie co miesiąc - liczą się także wartości, kultura organizacyjna, możliwości rozwoju i równowaga między życiem zawodowym a prywatnym. Pracodawcy zaczynają rozumieć, że skuteczna motywacja to coś znacznie więcej niż tylko regularne podwyżki czy roczne premie.
Szafa medyczna to nie jest zwykły mebel 'do przechowywania'. W gabinecie lekarskim odpowiada za porządek, higienę, bezpieczeństwo leków i komfort pracy personelu. Dobrze dobrana wspiera codzienne procedury, źle dobrana potrafi je skutecznie utrudnić. Sprawdź, dlaczego jej jakość ma znaczenie i jakie wymagania powinna spełniać.
Ilustracja nowoczesnej rekrutacji w 2026 roku: agencje pracy korzystają z AI, analizują dane kandydatów i stosują inteligentne systemy wspierające procesy HR. Celem jest szybkie i trafne dopasowanie talentów do ofert pracy. Grafika symbolizuje przyszłość branży rekrutacyjnej, w której technologie i doświadczenie kandydata są kluczowe dla sukcesu.
Już niedługo tytułowe stwierdzenie nie będzie nikogo dziwić. Od 1 stycznia 2015 r. bowiem zacznie obowiązywać nowa klasyfikacja zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy. Stanowi ona załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. (Dz.U. poz. 1145 z 28 sierpnia 2014 r.).
Nowy akt prawny zastąpi dotychczasowy wykaz, zawarty w rozporządzeniu w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania, z 27 kwietnia 2010 r. Tenże, wielokrotnie nowelizowany w 2013 i 2014 roku, jeszcze w czerwcu br. został wydany w postaci aktu jednolitego (Dz.U. z 2014 r. poz. 760). Szybkie tempo zmian na rynku pracy spowodowało jednak, że dotychczasowa metoda pracy legislacyjnej okazała się nieskuteczna i zamiast kolejnych zwykłych nowelizacji zdecydowano się na opublikowanie zupełnie nowego rozporządzenia. Klasyfikacja służy instytucjom rynku pracy do programowania zapotrzebowania na poszczególne zawody, pozwala skuteczniej walczyć z bezrobociem.
Lektura załącznika prowadzi do generalnego wniosku, iż wyraźnie zwiększa się ilość zawodów w ministerialnej klasyfikacji. Zmiany dotyczą zresztą w równym stopniu stanowisk kierowniczych, jak i pozostałych. Wśród tych pierwszych warte wymienienia jest dodanie w dziale 1120 - dyrektorzy generalni i zarządzający, kategorii 112020 - dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii. Z kolei w dziale 1221 - kierownicy do spraw marketingu i sprzedaży, nowe zawody to: kierownik do spraw marketingu internetowego (122104), kierownik do spraw marketingu sieciowego (122105) oraz regionalny kierownik sprzedaży (122106).
Jak się spodziewano, sporymi zmianami objęto zawody okołopedagogiczne. Nowe stanowiska pracy to m.in.: animator czasu wolnego młodzieży (235916), korepetytor (235917), nauczyciel domowy (235918), czy trener osobisty (coach, mentor, tutor) (235920), asystent edukacji romskiej (531203) i asystent nauczyciela w szkole (531204). Do tej pory klasyfikacja przewidywała istnienie tylko asystenta nauczyciela dziecka cudzoziemca i asystenta nauczyciela przedszkola. Z innych ciekawszych, a zupełnie nowych zawodów prawo uwzględniło, wśród dziennikarzy (2642): krytyka kulinarnego (264206) i redaktora serwisu internetowego (264207), wśród zawodów artystycznych: blogera/vlogera (265902), rzeźbiarza w owocach i warzywach (343206), tatuażystę (343917), zaś wśród praktykujących niekonwencjonalne lub komplementarne metody terapii: zielarza fitoterapeutę (323012), arteterapeutę (323013) oraz podologa (323014). Niektóre zawody po krótszym lub dłuższym okresie niebytu ponownie wróciły do łask, m.in. stenograf-protokolant (334307) lub doula czyli asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (532906).
Nowa klasyfikacja zawodów to również świadectwo zmieniającego się nazewnictwa poszczególnych stanowisk. Odchodzi w przeszłość discjockey (265604), w jego miejsce pojawia się DJ/didżej, zamiast upraw wodnych jest akwakultura (131201), metodyk multimedialny to obecnie metodyk technologii informacyjnych i komunikacyjnych (235104), a specjalista wielokulturowości zastąpiony został przez specjalistę integracji międzykulturowej (242312).
Lektura klasyfikacji dostarcza wielu spostrzeżeń i to bynajmniej nie tylko z dziedziny prawa, ale także socjologii i teorii kultury.
Dr hab. Lech Krzyżanowski
Wydawnictwo OdNowa
O autorze:
Dr hab. Lech Krzyżanowski, prawnik, historyk. Nauczyciel akademicki w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Współpracownik wydawnictwa prawniczego Od.Nowa z Bielska-Białej, autor m.in. repetytorium 'Historia ustroju i prawa w Polsce'.
Niemcy
Wielka Brytania
Holandia
Irlandia
Norwegia
Szwajcaria