Prezenteizm - dlaczego chodzimy do pracy podczas choroby?

Żyjemy w czasach, w których dla kariery zawodowej poświęca się naprawdę wiele. Doszło do tego, że dla wielu z nas praca jest ważniejsza nawet od własnego zdrowia. Nierzadko bagatelizujemy objawy, z pozoru nieszkodliwych chorób, przeziębień i stawiamy się w miejscu pracy, by rzetelnie wypełniać nasze obowiązki i powierzone nam zadania. Niestety nasza kondycja zdrowotna sprawia, że nie jesteśmy w stanie robić tego tak efektywnie, jak zazwyczaj. Zjawisko to staje się coraz bardziej powszechne i określa się je mianem prezenteizmu. Jest to dosyć niepokojący trend, który może kosztować pracodawców o wiele więcej niż absencja pracownicza.

Dlaczego przychodzimy do pracy podczas choroby?

Problemy zdrowotne dla wielu osób nie są wystarczającym powodem, aby wziąć wolne w pracy. Potwierdzają to badania Canada Life Group Insurance, które zostały przeprowadzone w Wielkiej Brytanii. Według nich aż 90% respondentów przyznało, że pojawiało się w miejscu pracy podczas choroby. Co więcej, aż 69% osób biorących badaniu jest świadomym tego, że w takim stanie nie wypełniają oni swoich obowiązków zawodowych tak dobrze, jak wtedy gdy są w pełni zdrowi.

Powyższe statystyki doskonale obrazują zaistniały problem. Prezenteizm, czyli przychodzenie do pracy, pomimo choroby, bezsprzecznie łączy się z niską produktywnością, a tym samym - większą skłonnością do popełniania błędów. Swego rodzaju nadobecność wśród pracowników staje się coraz bardziej powszechna, jednak jej motywacje mogą być bardzo zróżnicowane. 

Takie postępowanie bardzo często tłumaczone jest sytuacją finansową pracownika, przez którą w jego przekonaniu nie może on pozwolić sobie na urlop zdrowotny - L4 łączy się bowiem z niższą pensją. Wiele osób obawia się również utraty premii, a nawet stanowiska z powodu swojej nieobecności. Natomiast perspektywa zwolnienia z pracy wzmaga niepewność znalezienia nowej posady, co wyzwala w nas dodatkowy stres, który może przejawiać się nadgorliwością w zachowaniu nienagannej frekwencji za wszelką cenę - nawet za cenę własnego zdrowia.

Niejednokrotnie decydujemy się na przyjście do pracy mimo złej kondycji zdrowotnej również ze względu na to, że nie chcemy być poczytywani jako nierzetelni, słabi, czy po prostu leniwi. Na takie postępowanie znaczący wpływ może mieć również sytuacja w miejscu pracy. Nie raz bowiem presja związana z koniecznością realizacji konkretnych zadań w określonym terminie, wywierana na podwładnych przez pracodawcę, może skutkować ich niezdrowym podejściem do wykonywania swoich obowiązków. Prezenteizm w niektórych przypadkach może być

motywowany także świadomością tego, że w przypadku niewykonania przydzielonych danej osobie zadań, zobowiązani zostaną do tego jej współpracownicy.

Konsekwencje prezenteizmu

Statystyki opublikowane przez Vitality Health Insurance jasno wskazują na to, że  tzw. nieefektywna obecność w pracy pociąga ze sobą znaczące konsekwencje. Wykazano, że w związku  z prezenteizmem pracownicy, co roku tracą średnio 27 produktywnych dni pracy

Znacznie mniejsza efektywność podwładnych łączy się również z kosztami dla samych pracodawców. Skalę problemu doskonale obrazują badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii. Prezenteizm kosztuje amerykańskie przedsiębiorstwa blisko £1,5 miliarda. Natomiast według raportu The Sainsbury Centre for Mental Health brytyjscy pracodawcy tracą znacznie więcej - aż £15 miliardów

Obok ogromnych strat finansowych, jako konsekwencję prezenteizmu można wymienić także zwiększone prawdopodobieństwo zarażenia innych osób w miejscu pracy. Wiadomo bowiem, że przeziębienia rozprzestrzeniają się w niezwykle szybkim tempie. Tym samym, pracownicza nadgorliwość może prowadzić do tego, że w związku z przeniesioną chorobą, zmniejszy się efektywność znacznie większej grupy osób. Warto również zaznaczyć, że wskutek nadobecności w miejscu pracy, nasz stan zdrowotny może znacznie się pogorszyć, czego efektem najprawdopodobniej będzie konieczność podjęcia długoterminowego leczenia, a w niektórych przypadkach nawet hospitalizacji.

Należy również zaznaczyć, że złe samopoczucie i stres pracownika, będące skutkami ubocznym jego stanu zdrowotnego, mogą sprawić, że atmosfera w miejscu pracy znacznie się pogorszy. Tym samym, grupa nie będzie prawidłowo funkcjonować, zmniejszy się jej zapał do pracy, co wpłynie na jakość działań podejmowanych również przez pozostałych pracowników. 

Zjawisko prezenteizmu stanowi problem trudny do wyeliminowania w dzisiejszych czasach. Wpływa na to nastawienie pracowników, którzy coraz częściej karierę zawodową stawiają na piedestale, zaniedbując inne aspekty swojego życia. Wydawać by się mogło, że większość pracodawców wychodzi naprzeciw potrzebom swoich podwładnych, oferując im w niektórych przypadkach m.in. możliwość pracy zdalnej. Świadomość skutków prezenteizmu jest jednak w dalszym ciągu bardzo niska, dlatego pracownicy nierzadko bagatelizują swoją kondycję zdrowotną. Obowiązkiem pracodawcy powinno być takie zarządzanie przedsiębiorstwem, aby jego podwładny nie czuł się zmuszony do stawiania się w miejscu pracy w tak skrajnych sytuacjach, jak choroba. Między życiem prywatnym a zawodowym musi być bowiem zachowana odpowiednia równowaga - to wtedy pracownik jest najbardziej efektywny i zmotywowany do wykonywania swoich obowiązków jak najlepiej.