Pokolenie X i pokolenie Y - szanse i zagrożenia na rynku pracy

Generacja osób X oraz Y ściera swe wpływy na rynku pracy. Każda z tych grup ma swoje wady i zalety, pracodawcy żonglują pracownikami kompletując kadrę lojalnych pracowników z doświadczeniem, wiedzą oraz młodych, kreatywnych, pełnych energii, nieustannie edukujących się. Dzięki zróżnicowaniu postaw pokolenia X i Y stosunkowo nieprzyjazny polski, a coraz częściej również europejski rynek pracy wciąż bardzo sobie z korzyścią dla pracodawców, mniej dla pracowników.

Różnice między pokoleniami

Charakterystyka pokolenia X jest bardzo złożona. Po pierwsze są to osoby, które musiały dać sobie radę, odnaleźć się w okresie przejściowym, transformacyjnym rynku pracy pomiędzy socjalizmem a kapitalizmem. Dziś po ponad dwóch dekadach od radykalnych zmian, wielu przejściach wynikających z konkurencji, bezrobocia itp. winny być pokoleniem silnych emocjonalnie pracowników o bogatym fundamencie doświadczenia i wiedzy, tymczasem wciąż walczą o byt, miotają się pomiędzy zakorzenionymi oczekiwaniami socjalnymi a wyzwaniami współczesnego rynku.

Nie rzadko pozbawieni wartości podążają w wyścigu szczurów próbując dogonić, a wręcz wyprzedzić młodsze pokolenie Y, które korzystając z dobrodziejstw technologii i nowoczesnej edukacji przewyższa 40-50 latków coraz to szerszymi kwalifikacjami i tempem życia. Dodatkowym problemem obciążającym pokolenie X są kredyty i zobowiązania, między innymi wobec rodziny. Dorastające dzieci pokolenia X wysuwają określone żądania wobec edukacji i rozrywek.

By zapewnić godne życie sobie i swoim rodzinom trzeba nieustannie "walczyć", co bywa frustrującym zjawiskiem dla osób w wkraczających w wiek średni, dojrzały, oczekujących stabilizacji i pewności jutra, siebie, swoich umiejętności, pozycji zawodowej. Tym sposobem rodzi się w przedstawicielach pokolenia X zawiść, zazdrość i niechęć do młodszych kolegów reprezentujących pokolenie Y.

Pracodawcy wykorzystują niestabilną sytuację

Niebezpieczne zjawisko rywalizacji daje okazję do nadużyć ze strony pracodawców jak i państwa, które nie jest angażowane we wsparcie rynku pracy, przedsiębiorców. Sytuację podgrzewa również druga grupa na rynku pracy. Przedstawiciele pokolenia Y w naturalny sposób dążą do rozwoju i sukcesu, realizacji swych planów kariery zawodowej czując się zagrożonymi na rynku przez starszych kolegów, mających szereg doświadczeń.

Niewątpliwie szansą dla pokolenia X, Y jest motywacja do rozwoju, nauki oraz gotowość do zmian. Zarówno generacja X jak i Y wychowana jest na potrzebie zmian, z czego wynika mobilność, jak również łatwość zaadaptowania się do nowych warunków, rosnących wymagań pracodawców. Te same cechy są również destrukcyjne dla nich samych jak i całego rynku pracy bowiem prowadzą do dewaluacji pracy. Im większa skłonność do pracy za niższe wynagrodzenie tym większy wyzysk można dostrzec wśród pracodawców zatrudniających absolwentów na bezpłatne praktyki, czy też doświadczonych pracowników z wysokimi kwalifikacjami na okres próbny, określony, zlecenie za najniższe wynagrodzenie.

Niestety obie grupy pracowników na rynku zamiast skonsolidować siły i zadbać o własne interesy jako całości społeczeństwa produktywnego, aktywnego na rynku pracy walczy ze sobą pod szyldem walki z bezrobociem i kryzysem ekonomicznym. Oczywiście problemy rynku pracy i gospodarki są złożone i nie tylko pracownicy są w trudnej sytuacji ale także pracodawcy, na których nakłada się spore obciążenia finansowe, muszą borykać się z konkurencją i licznymi utrudnieniami w funkcjonowaniu.

Pewną szansą dla pokolenia X jest zrozumienie i uświadomienie są nieodwracalnych zmian na rynku pracy. Zaakceptowanie minimalizacji pomocy socjalnej i konieczności podnoszenia kwalifikacji, poszukiwania swojego miejsca na rynku pozwala na utrzymywanie się wciąż na fali. Patrząc jednak z dłuższej perspektywy zachowania promowane współcześnie na rynku mogą skutkować sporym załamaniem za lat dziesięć, dwadzieścia, kiedy osoby z pokolenia X nie będą już na tyle wydolne, by nadążyć za potrzebami pracodawców. Być może kolejne pokolenie młodych absolwentów, pracowników odwróci trend w podążaniu za wymaganiami pracodawców i wówczas pokolenie X będzie atrakcyjną grupą pokornych pracowników. W przeciwnym razie obecni 40-50-latkowie zostaną wypchnięci i zdominowani przez młodszych reprezentantów pokolenia Y.

Złe prognozy dla pokolenia X

Biorąc pod uwagę wydłużenie wieku emerytalnego i powszechny brak zabezpieczenia finansowego na czas emerytury, a także popularność pracy na czarno, zlecenie itp. Obecni przedstawiciele pokolenia X nie opuszczą rynku pracy zbyt rychło, do czego przymusi ich sytuacja życiowa, jak chociażby wciąż niespłacone kredyty. Jest to poważne zagrożenie dla młodszego pokolenia Y, które będzie postawione w trudnej sytuacji konkurencji pomiędzy generacją X, a ich dziećmi które będą już uczestnikami rynku pracy.

Z pewnością spora grupa tych młodych osób postawi na edukację i dobre wykształcenie, będąc konkurencyjnymi specjalistami, fachowcami. Można jednak domniemywać, iż równie duża grupa osób wywodząca się z rodzin z pokolenia X będzie okazywać bunt, sprzeciw i wymuszać zmianę obserwując rozwój sytuacji i historię zawodową swoich rodziców, którzy pomimo starań, ciężkiej pracy, oddania niewiele osiągnęli i są zmuszani mimo wieku do dalszej walki o byt. Jedno jest pewne, iż czasy interwencji państwa w rynek pracy i pomocy socjalnej minęły. Polityka gospodarcza jak i socjalna nie zapowiada się obiecująco, co jest trendem światowym, a zwłaszcza widocznym lokalnie w Polsce.